Ny doktor: Kim-Daniel Vattøy

Helsing til Kim-Daniel Vattøy i høve disputasen 23.10.2020. Disputasen vart gjennomført som videokonferanse der Vattøy deltok frå kontoret sitt på Høgskulen i Volda. Og etter disputasen vart disputasen markert med ei samling i kantina.

Les omtale av disputasen på nettsidene våre.

På vegne av alle tilsette og studentar på Høgskulen i Volda har eg den store gleda av å gratulere deg med ein framifrå gjennomført doktordisputas. Eg vil også gratulere professor Siv Måseidvåg Gamlem, HVO, som i lag med professor Kari Smith, NTNU, har vore rettleiarar. På kandidaten kjenner ein professoren blir det sagt.

Om vi ikkje akkurat skal takke for at vi har fått korona, så skal vi alle fall seie at utan korona så hadde ikkje NTNU rigga opp videooverføring og gitt så mange av din familie, dine kolleger og venner på Høgskulen i Volda fått med seg disputasen.

Prosjektet ditt er sterkt inspirert av masteroppgåva di, og det håper eg alle som tenker i retning av eit doktorgradsprosjekt legg merke til. Det er eksemplarisk å tenke slik, og bore vidare, å gå i djupna på eit tema som du har vorte interessert i. Då kan vegen framover mot eit djuptgåande doktorgradsprosjekt og ein etterlengta disputas bli god! Det må også leggast til at eg du fekk kraftige og oppmuntrande dytt frå fagmiljøet på engelsk ved Høgskulen i Volda – eit fagmiljø som du har vorte eit fullverdig medlem av.

Kulturmøte (1875): Ivar Aasen og «Heimsyn»

Helsing til forskarseminar: «Kulturmøte og interkulturell kommunikasjon»Samling på Sæbø, 22. oktober 2020.

Masterstudiet «Kulturmøte» ved Høgskulen i Volda omtalar seg sjølv slik:

«Med utgangspunkt i faga historie og religion, er Master i kulturmøte eit studium om møte mellom kulturar: regionalt, nasjonalt og internasjonalt.
Reiseverksemd, migrasjon og nye kommunikasjonsteknologiar fører menneske frå ulike kulturar i tettare kontakt med kvarandre. Denne utviklinga skaper behov for å forstå kulturmøte både i eit historisk perspektiv og i notida.»

Det er fagmiljøa på Institutt for historie (ASH) og Institutt for religion, livssyn og kyrkjefag som deler på ansvaret for masterutdanninga. På seminaret «Kulturmøte og interkulturell kommunikasjon» på Sæbø 22. og 23. var forskarar frå miljøa samla i lag med forskarar frå fleire andre høgskular og universitet. Det er kjekt at det faktisk går an å arrangere slike forskarmøte i desse koronatider, og når seminaret er på Sæbø veit vi at då har spesielt tilreisande deltakarar fått ein ekstra dimensjon på seminaret gjennom opplevinga av å kome til sjølve Fjord-Noreg.

I vår omskiftelege tid er kunnskap og medvit om kulturmøte livsviktig både for kvar einskild av oss, men også for demokrati, kommunikasjon og vitskap.

Ivar Aasen hadde noko verdfullt å seie også om dette. I 1875 gav han ut boka «Heimsyn», som hadde undertittelen: «Ei snøgg Umsjaaing yver Skapningen og Menneskja, tilmaatad fyre Ungdomen». Boka vart gitt ut med anonym forfattar. Ut frå tittelen får ein inntrykk av at det er ei lærebok, så antakelig hadde ikkje boka scora så høgt i dagens tellekantsystem. Men boka inneheld likevel interessante og viktige bidrag – også i eit Kulturmøte-perspektiv.

Kapittel nr 6 i boka heiter «Um Menneskja» og etter mange sider av beskrivande slag sluttar kapittelet med at Aasen kjem med sine vurderingar av ulike folkeslag. Eller heller: Vurderingar av vurderingar av ulike folkeslag og kven som har rett til å kalle andre for «villmenn». Og i konklusjonen er Aasen veldig klår:

Og kvat som no elles kann skorta hjaa desse Folk, so hava me ingen Rett til aa vanvyrda deim, um dei ikkje era heilt upp slike, som me vilde, at dei skulde vera.

Så vi kan kanskje seie at tankar om Kulturmøte heilt sikkert kan førast attende til Ivar Aasen i 1875, noko som kan vere verdt å minnast sidan Ivar Aasen er ein av dei intellektuelle forfedrene som Høgskulen i Volda reknar som viktig for si historie.

Slikt kan også vere viktig å ta med seg i desse tellekant og NOKUT-tider og i alle fall på eit seminar som har kulturmøte og interkulturell kommunikasjon som tema.

Heimsyn har ei eiga side på Aasentunets nettsider – der kan ulike utgåver av boka lesast.

Her er heile avsnittet frå «Heimsyn»:

Millom dei mange Folkeslag utyver Jordi er sume fjølmennte og megtuge, og sume faamennte og litet vinnande. Um nokre Ætter heiter det, at dei veikna
og minka av; og um sume av deim heve det og voret sagt, at dei hava so litet Vit, at dei ikkje era fullføre til nokon Trivnad elder Framgang. Men me faa no ikkje tru alt, som me høyra um slike Ting; for slike Smaafolk hava no jamnan den Uheppa, at
dei verda vanvyrde av dei storlaatne Framandfolk, som ferdast imillom deim, og som alltid vilja tru, at deira eigen Husbunad er den einaste sømelege, og at alt annat er berre Vyrdløysa og Villmannskap.

Vistnog er der vel ymse Folkeslag, som liva i myken Villskap med ymis Utru og Used; men so høyra me ogso Merke paa, at dei sokallade Villmenner paa ymse Stader kunna hava mange store Dygder og derimillom ein stor Vyrdnad fyre Rett og Sanning etter den Lærdom, som dei eingong hava fenget.

Og kvat som no elles kann skorta hjaa desse Folk, so hava me ingen Rett til aa vanvyrda deim, um dei ikkje era heilt upp slike, som me vilde, at dei skulde vera.

Sivert Aarflot-huset: Grunnstein, hjørnestein, merkestein

Talar i høve nedlegging av grunnstein for Sivert Aarflot-huset, 1.10.2020.

Nedlegging av QR-grunnstein. Frå venstre Jens Kristian Hersløv, Statsbygg, Johann Roppen, rektor og Lars Ole Tomren PEAG/K.Nordang. Foto: Tone Solhaug, Høgskulen i Volda.

Omtale av grunnsteinsnedlegginga på www.hivolda.no.
Video frå Nærnett si strøyming frå grunnsteinsnedlegginga.
Lenka som den digitale grunnsteinen peikar til.

Dette er ein merkedag for Høgskulen i Volda, for studentar og for tilsette. Og særleg for tilsette og studentar på Avdeling for mediefag. Det er helst dei som kjem til å få sin arbeidsdag i dette huset når det opnar neste sommar. Men huset er for heile høgskulen, for Volda og for Noreg.

Eg er difor glad for at mange som har valt å vere med på denne symbolske handlinga, på denne merkedagen.

Ein merkedag og ein grunnstein er begge forsøk på å fange sjøve tida.

Og kva er vel meir varig og evig enn – stein? Så vi kan ha forventningar til at ein grunnstein er varig.

Så det er mitt og alle på HVO sitt ønske at denne merkesteinen, denne grunnsteinen, skal «standa lika traust» som fjella i syningom, som Ivar Aasen seier i diktet «Dei gamle fjelli».

Nedsetting av ein grunnstein er altså ei ytterst symbolsk handling, ei markering av fellesskap om bygging av eit hus.

Helsing i høve tildeling av HVOs FoU-pris for 2020: Inger Marie Okkenhaug

FoU-prisvinnar 2020: Professor Inger Marie Okkenhaug. Foto: Tone Solhaug.

«She Loves Books & Ideas, & Strides along in Low Shoes Like an Englishwoman»

Denne tittelen er henta frå ein av dei mange publikasjonane til årets FoU-prisvinnar ved Høgskulen i Volda. Passar tittelen også på prisvinnaren? Delvis. Bøker og tankar likar ho. Om ho likar seg best i lave sko er eg ikkje heilt sikker på og engelsk er ho ikkje. Men det er definitivt slik at ho «strides along» på den globale forskings- og kunnskapsarenaen.

I publiseringsdatabasen Cristin står årets prisvinnvar oppført med over 161 arbeid – dei aller fleste av dei på engelsk og mange på høgt verdsette internasjonale forlag og tidsskrift. 

«So she strides along and writes like an Englishwoman.»

Årets prisvinnvar fekk tittelen dr.art ved UiB i 1999:  Avhandlinga heitte «The quality of heroic living, of high endeavour and adventure: Anglican mission, women and education in Palestine, 1888-1948». Også hovudoppgåva handla om den same delen av verda og den same tida.

Den internasjonale og til dels globale orienteringa finn vi igjen i titlane i bøkene og artiklane ho har skrive. Ho har besøkt og forska i ei rekke land:

Noreg og Sverige. Og Tyrkia – store delar av det ottomanske riket. Balkan, Armenia, Libanon, Palestina, Syria, Uganda og andre land i Afrika, Kina og  USA. Ho skriv om byar som Bergen, Jerusalem, Aleppo, Fancheng  i Kina, New York, Minneapolis, Chicago.

Men også Tysfjord og Inntrøndelag.

Kva er det ho vil i alle desse landa, denne produktive historikaren vi snart skal møte? Ho vil nok seie det sjølv på ein langt betre måte enn eg klarer, men enkelt sagt skriv ho om kulturmøte. Og særleg om kulturmøte mellom religionar, kvinner og menn. Eller kanskje meir avgrensa: Skandinaviske kristne kvinnelege misjonærar og lærarar i møte med andre språk, religionar og kulturar.

Orientering til høgskulestyret, 10. september 2020

På kvart styremøte gjev rektor ei kort orientering om ting som har skjedd og skjer og som styret bør kjenne til. Desse orienteringane vert også lagt ut på rektorbloggen.


I tillegg til denne orienteringa er det mange andre kanalar til informasjon om aktuelle saker ved Høgskulen i Volda. Rektor skriv også eit nyhendebrev som vert send til alle tilsette og til media. Dei er tilgjengelege på nettsidene våre.

***

Alle studentar og tilsette har fått merke at vi har fått nytt system for tilgangskontroll, altså nøkkelkort, til høgskulen. Det er same type som i mediehuset. Det er eit kjempestort prosjekt som berre måtte gjennomførast trass i alt anna som skjedde samtidig. Det ser ut til at prosjektet har vorte gjennomført på ein god måte og i neste fase vil nøkkelkorta bli bytta ut med tilgang via mobiltelefon.

NOKUT-tilsynet med høgskulens kvalitetssystem skrid framover. NOKUT kjem ikkje på besøk til Volda, men slik det ser ut no blir det 3. og 4. november digitale møte med NOKUTs representantar.

Høgskulestyret skal ha orientering om nokre faste saker i kvart møte – men denne gongen får styret orientering om dei faste sakene på det vanlege sakskartet:

  • I saka om opptak på alle utdanningane får vi også orientering om opptak til lærarutdanningane. 
  • Vi får ei eiga orientering om framdrifta i arbeidet med mediehuset. 
  • Korona er i høgste grad aktuelt og står også med ei eiga sak på dagsorden. Eg kan i denne samanhengen informere styret om at vi prøver å få til internasjonalisering, studentutveksling, våren 2021. Søknadsfrist er 1. oktober, men avgjerd på om dette faktisk blir gjennomført og korleis tek vi før 1. november. 

Når det gjeld strukturprosessen og samarbeid med andre institusjonar så er det lite anna å melde enn at vi held fram med samarbeida som alt er i gang, men det er neppe tida for å prøve på så mykje nytt no. Heile sektoren har nok med å halde i gang tilnærma normal aktivitet.  

  • Vi har ikkje høyrt noko meir frå Universitetet i Bergen når det gjeld muleg forlenging av samarbeidsavtalen som gjekk ut i fjor. Samarbeidet med Universitetet i Bergen om Norsk ordbok og språksamlingane held fram.
  • Vi har rekordstor søking med heile 90 studentar som har sagt ja til å delta på vidareutdanninga «Leiing i helse- og sosialtenesta», også kalla LIHS. Dette er eit mangeårig samarbeid med Høgskolen i Molde og NTNU i Ålesund med Volda som koordinerande instiusjon hausten 2020 og 8 samlingar i Volda.
  • Fellesgraden i helse- og sosialfag i samarbeid med Høgskolen i Molde går jamt og trutt, og vi ventar framleis på den første disputasen i Volda.
  • Fjordkonferansen og Fjordantologien er no inne i ein ny fireårssyklus der Høgskulen i Volda har eit koordinerande ansvar. Dei tre andre institusjonane som er involverte er Høgskolen i Molde, NTNU i Ålesund og Høgskulen på Vestlandet. Sparebanken Møre held fram samarbeidet med konferansen og bokutgjevinga og har gjeve tilsagn om tilskot også for i år og dei tre neste åra. Det set vi stor pris på. Fjordkonferansen blir arrangert i Loen i november, så sant det er forsvarleg. I 2021 blir konferansen truleg arrangert i Molde.
  • Vi held også fram dei regionale samarbeida med iKuben i Molde, Skaparhuset i Ulsteinvik og vi er til stades i Norsk maritimt kompetansesenter i Ålesund gjennom Ålesund kommunes prosjekt Framtidslaben.
  • Vi er også med i arbeidet med ny Forskings- og innovasjonsplan for Møre og Romsdal fylke ved at rektor er med i styringsgruppa.  

Flyplass og studiestad, eller: «Ein student og ein gris»?

Høgskulen i Volda: Ikkje langt til surfing på Flø.

Det vart tidlegare sagt at «Ein volding overlever fint på ein student og ein gris». Men slik er det ikkje lenger. Grisen er borte, og studentane deler no Volda med alle andre kommunar i regionen. Stadig fleire høgskuletilsette og studentar dagpendlar til Høgskulen i Volda. Det er fordi dei kan, på grunn av betre vegar. Dette er viktig fordi dei som tek kortreist utdanning også blir verande i regionen etterpå, i langt større grad enn dei som flyttar bort for å ta utdanning. Professor Kåre Heggen ved Høgskulen i Volda har levert overtydande dokumentasjon på dette i fleire forskingsarbeid.  Møre og Romsdal er prega av fråflytting, og styrking av kommunikasjonar og styrking av høgare utdanning er to sider av same sak for å prøve å snu denne utviklinga.

På samferdselspråk betyr dette at gode studiestader er avhengige av gode vegar, eit godt kollektivtilbod, men også gode flysamband for å vere interessante for studentar og tilsette.

Så vi bør nok vri litt på ordtaket: «Volda overlever fint på studentar og ein Dash frå Widerøe.» Men no er Dashen i fare gjennom rutekutta vi har sett dei siste åra.

Høgskulen i Volda har gjennom 50 år hatt stor glede av at Hovden flyplass ligg 10 minutt unna inngangsdøra vår. Særleg dei åra vi hadde 5-6 daglege turar til Oslo var det lett å hente inn og sende ut flinke fagfolk. Også professorarar vil gjerne reise til og frå på dagen, så sant dei kan. Våre interne teljingar tyder på at på dei fleste flyavgangar frå Hovden så sit det ein eller fleire høgskuletilsette. Ca 80 prosent av flyreisene våre tilsette tek går over Hovden. Studentane har også vore flittige brukarar av flyplassen, både når dei skal flytte inn på hybelen i Volda, men også for å reise på studieturar, utveksling, eller heim til mor. Rundt 1/3 av våre studentar kjem ikkje frå Møre og Romsdal eller Sogn og Fjordane, og særleg for dei er gode flyruter viktig. Det er difor alvorleg for Høgskulen i Volda når rutetilbodet på Hovden blir dårlegare. Det ville vere svært ille om det ikkje blir bygd opp att etter koronaen.

Korona 2.0: Robust i revers?

Studiestart 2020: Frå venstre Faddervekesjef Helena Heimer Rognstad, leiar i Studentparlamentet Trym Rimmen og rektor Johann Roppen.

I strukturprosessen vart ordet «robust» brukt og misbrukt og oppbrukt – og så vart det gløymt. Men det handla eigentleg om å bygge færre og større institusjonar, og det har jo skjedd. Vi fekk ofte høyre at Høgskulen i Volda ikkje var så robust. Vi er i alle fall ikkje store. Men det skal vi kanskje vere glade for.

Vi går no inn i ein ny koronafase. Kanskje kan vi kalle det fase Korona 2.0. No skal vi ikkje lenger stenge ned, men opne opp, og samtidig halde koronaen ute. Det er nytt og vanskeleg.

Her er samlesida med koronainformasjon på våre nettsider.

Eg håper og trur at vi i Volda er ein dei mest robuste høgskular og studiestader i landet når det gjeld pandemi-vern. I alle fall har vi potensiale til å vere ein av dei aller sikraste studiestadene hausten 2020. Men som så ofte før – det kjem an på oss sjølve og koronaen har så langt vist seg å vere svært så spreiingsdyktig.

Kva er det som kanskje gjer Volda til ein robust høgskule og studiestad?

  • Vi er ein liten og oversiktleg høgskule og studiestad – vi har god oversikt over kvarandre. Det betyr blant anna at vi kan ha korte beslutningslinjer og kort avstand mellom studentar og tilsette. Kriseleiinga har hatt 30-40 møte sidan 12. mars, og i kriseleiinga er dei mest relevante leiarar og fagpersonar i pandemi-samanhengen samla på ein Zoom-skjerm. Det har i mindre grad vore nødvendig med møte-om-møta i ettertid eller i andre einingar i organisasjonen. Informasjonen frå kriseleiinga ved høgskuledirektøren har etter det eg har registrert fungert svært godt. Og det gir tryggleik. Vonleg kan også gi raske rsultat det skulle bli nødvendig med smittesporing.

Orientering til høgskulestyret, styremøte 11. juni 2020

På kvart styremøte gjev rektor ei kort orientering om ting som har skjedd og skjer og som styret bør kjenne til. Desse orienteringane vert også lagt ut på rektorbloggen.

I tillegg til denne orienteringa er det mange andre kanalar til informasjon om aktuelle saker ved Høgskulen i Volda. Rektor skriv også eit nyhendebrev som vert send til alle tilsette og til media. Dei er tilgjengelege på våre nettsider.

Den førre orienteringa vart gitt 28. mai, så eg skal vere kort i denne orienteringa:

  • Handtering av koronasituasjonen på HVO
  • Akkreditering av master i barnehagelærarutdanning
  • Aktuelle spørsmål i UH-sektoren

Når det gjeld korona så var det ei eiga styresak om dette i styremøtet i april og var også omtala i orientering frå rektor på førre møte. Det har ikkje vorte meldt om nye koronasmitta i Volda eller på Søre Sunnmøre dei siste månadene. Planlegging av haustsemesteret vil vi halde på med i vekene framover, og det er eit stort, viktig og vanskeleg arbeid. Kriseleiinga har vedtatt å utvide dagen for studentane i begge retningar. Undervisninga vil starte kl 08.30, tre kvarter tidlegare enn det som har vore vanleg dei siste åra. Undervisninga kan halde til klokka 18. På denne måten får vi fleire timar tilgjengeleg i dei største undervisningsroma. Idrettsbygget kjem til å bli brukt til klasseromsundervisning i delar av semesteret. Vi vurderer løpande å leige endå fleire lokale. Skulestart klokka 08.30 og kvar time framover er også ideelt for korrespondanse med buss og ferje og vil vonleg bidra til mindre press på parkering. Sjølve semesteropninga vil vi fordele over to dagar; 18. og 19. august; og det blir også motta av studentar på to eller tre ulike stader på høgskulen der innhaldet i opninga blir ein fjernsynsproduksjon som blir synt fram for dei nye studentane. Vi deler opp studentgruppene på denne måten for å vere sikker på at vi vil vere innanfor smittevernkrava.

Orientering til høgskulestyret, 28. mai 2020

På kvart styremøte gjev rektor ei kort orientering om ting som har skjedd og skjer og som styret bør kjenne til. Desse orienteringane vert også lagt ut på rektorbloggen.


I tillegg til denne orienteringa er det mange andre kanalar til informasjon om aktuelle saker ved Høgskulen i Volda. Rektor skriv også eit nyhendebrev som vert send til alle tilsette og til media. Dei er tilgjengelege på våre nettsider.

I denne orienteringa vil eg seie litt om følgjande tema

  • Samordna opptak
  • Bygg og anlegg
  • Korona-situasjonen
  • Aktuell politisk debatt om finansiering og dimensjonering av høgare utdanning

Styret får ein eigen presentasjon av resultata frå samordna opptak seinare i møtet. Vi er svært glade for at vi har auke i søkartala for fjerde året på rad, og det er også veldig positivt at vi som ein av svært få institusjonar har auke i søking til lærautdanningane.

Arbeidet med nybygget til mediefaga er 12 dager forsinka, men vi trur det skal vere muleg å hente dette inn att.  Vi har nettopp lyst ut ein intern namnekonkurranse for huset, og det skal styret i seinare møte skal ta beslutninga på.

Volda kommune har ikkje vedtatt skiltplan for det utvida høgskuleområdet så det svært usikkert om det blir betalingsparkering på høgskuleområdet frå hausten 2020.

Koronakrisa:

Koronakrisa har igjen dominert det meste av den daglege verksemda vår også sidan førre styremøte.

Nettundervisning: Det starta med historie

Historisk: Classfronter anno 2004

Korona har gjort nettundervisning til den nye normalen. Men på Historisk institutt ved Høgskulen i Volda har nettundervisning alt vore normalen i 20 år. Dosent em. Arnfinn Kjelland var ein nøkkelperson då historie tok steget ut på nettet i 1999. På eit Cafe Zoom-møte gav han eit tilbakeblikk på starten i 1999-2000 og utviklinga som har vore på desse åra. 

Ein ting eg lurte særleg på var om historie i 1999 gjekk på nett av lyst eller nød? Svaret eg fekk ut av nettøkta er:

Institutt for historie starta med nettundervisning mest av lyst, men det viste seg å vere eit godt grep også for å halde nøda frå døra.

Arnfinn Kjelland kom til Høgskulen i Volda som ny lærar på historie i 1992. Han var interessert i ny teknologi blant anna i retning av dataverktøy for bokproduksjon, databasar og historiske persondata. Hausten 1999 sette Kjelland i gang kurset «EDB i historiefaget» der nyordet «nettleksjon» vart teke i bruk om pedagogiske tekstar på nettet – i kombinasjon med diskusjonsforum på nett og i tillegg skriftlege oppgåver og førelesingar. Eller: Ikkje så mykje førelesingar. – Eg var nokså lei av førelesingsformatet og tradisjonell undervisning, seier Kjelland. Så dei nye dataverktøya og det nye systemet Classfronter gav eit spennande nytt rom for nye undervisningsformer.