1. mai 2022: Ytringsfridom, krigen i Ukraina og to vladimirar

Tale på 1.mai 2022 på arrangement i regi av Ulstein SV.


Eg vil gjerne snakke om ytringsfridom på denne dagen. Ytringsfridom er jo ein av fridomane som vi her i landet meiner er viktig og tek for gitt. 

Ytringsfridom heng saman og blir styrka – eller svekka i takt med andre fridomar som til dømes mediefridom og forsamlingsfridom – som vi gjerne nyttar på 1. mai.

I 2022 har vi ikkje mindre enn to store ytringsfridomsarbeid og debattar i gang – ein overordna – og ein om akademisk ytringsfridom.

Poenget med ytringsfridom står klart i grunnlova – det er å søke etter sanninga – og for å finne ut kva som er rett må vi alle kunne ytre oss fritt – også får å bli kjent med motargumenta.

Og til hjelp i denne talen er eit par Vladimirar – ein fransk leksikon-forfattar med namnet Diderot – og Ragnar Thorseth.

***

På 1. mai 2022 kjem vi ikkje utanom krigen i Ukraina, og eg vil gjerne snakke om dette, slik det ser ut for meg som aldri har vore i Ukraina eller ikkje kan russisk.

På Høgskulen i Volda gjekk vi raskt ut og støtta Ukraina, og tok avstand frå Putins regime. Men samtidig understreka vi at det ikkje er det russiske folket vi tek avstand frå.

Men kva tenkjer russarane? Det russiske folket. Dei har ei viss erfaring med totalitære regime. Er deira tankar frie?

Det blir gjerne sagt at det første offeret i ein krig – er sanninga. Og det tenker eg er eit godt utgangspunkt også for å tenke om denne krigen.

Vi får naturlegvis ikkje vite heile sanninga om denne krigen no når den står på – vi lærer stadig nye ting om til dømes 2. verdskrigen. Men akkurat no er det ikkje særleg tvil om at Russland er den aggressive og også  slår ned på ytringsfridomen, mediefridomen og dei fleste andre menneskerettar innanfor eigne grenser. Og kva regime dei ser føre seg om dei vinn krigen i Ukraina trur eg motiverer det ukrainske folket sterkt.

Det ukrainske folket treng og fortener vår støtte.

***

Heldigvis fleire Vladimir i Russland, ikkje berre Putin. Og eg vil starte med å snakke om ein annan Vladimir. Faktisk ikkje med etternamnet Putin, men Vysotskij.

Nynorsk og engelsk, klarspråk og kvalitet. Og litt om dilemma.

Kommentar i høve nettseminar om språklova og tilhøvet mellom engelsk og norsk i akademia, 15. mars 2022.

Min eigen bakgrunn gjer at dette med språk eigentleg er svært enkelt: Nynorsk er eit naturleg val. Vidare bør ein skrive så lettforståeleg og tydeleg som muleg. Klar og tydeleg nynorsk fører oss langt i retning av god språkleg kvalitet, men som vi veit kan også språkleg kvalitet vere like vanskeleg å definere som anna kvalitet. Endeleg så meiner eg vi bør skrive (ny)norsk når vi kan og engelsk når vi må. Vi er ein del av den store verda og det er ikkje alle som kjenner Ivar Aasen. Dessverre.

Desse fire måla: Nynorsk, klarspråk, språkleg kvalitet og eit medvite forhold til engelsk finn vi også støtte for i Høgskulen i Voldas overordna dokument som handlar om språk.

Høgskulen i Volda har vedtatt eigne språkpolitiske retningsliner – dei byggjer på «Lov om språk (språklova) som vart vedtatt i 2021. Her er eit viktig avsnitt i retningslinene våre:

Høgskulen har i 2021 vedtatt ny strategiplan. Den er skriven på nynorsk og språk er omtala i bolken som handlar om profil:

«Vi tek eit særleg ansvar for å bevare og utvikle nynorsk språk og skriftkultur.»

Så kunne ein kanskje tru at med lova på plass, strategiplan på plass og språkpolitiske retningsliner på plass så er det meste avklara?

Hadde det vore slik, så hadde vi nok ikkje arrangert to seminar om språk ved Høgskulen i Volda i mars 2022. Det første den 15. mars har dei nasjonale perspektiva og bruk av engelsk som tema – men om få dagar skal vi ha eit nytt seminar – og då handlar det om oss sjølve. Om språk i den praktiske kvardagen. Og det handlar både om å gjere lova og retningslinene kjende – og å følgje dei opp i kvardagen.

Og sjølv om språk og språkval kanskje er lett for meg, så er det nok ikkje det for alle. Og ser eg også dilemma knytt til eit nynorsk klarspråksprogram. Her vil eg prøve å diskutere litt dilemma knytt til alle dei fire måla:

  • Nynorsk
  • Klarspråk
  • Språkleg kvalitet
  • Engelsk

Nynorsk:

Noko av det første eg opplevde av faglege forventningar då eg tok til som rektor tilbake i 2015 var at ein del representantar frå målrørsla viste seg å vere småkritiske til Høgskulen i Volda. Ikkje for kva vi gjorde, men kva vi ikkje gjorde for nynorsk. Eg møtte klare forventningar til at Høgskulen i Volda skulle vere offensiv og kreve at studentar – ikkje berre på norsk – men også i medieutdanningane – skulle skrive og formidle både på nynorsk og bokmål. Eller endå meir konkret: I sin lokaljournalistikk burde dei skrive på nynorsk, og Høgskulen i Volda burde stille det som arbeidskrav.

Slik var 2021 for HVO – kort fortalt

Januar:

Året starta med digital undervisning og heimekontor det meste av januar, men biblioteket, kantina og bokhandelen heldt ope. Vi hadde også nokre dagar med teststasjon på Høgskulen i januar/februar – og ved studiestart i august.

På grunn av korona vart det også færre innreisande studentar frå utlandet og alle studieturar, feltarbeid og feltarbeid i utlandet våren 2021 vart avlyst. Men til hausten 2021 gjekk inn- og utveksling nesten som normalt.

Folkemusikkarkivet flytta ut frå Høgskulen i Volda etter 25 år og fekk plass i Spinneriet i Volda i lag med andre tilsette i Viti (Musea på Sunnmøre).

Februar

Vårsemesteret vart prega av undervisning med koronavstand på Uppheim, Rokken og Samfunnshuset, og samlingsbaserte studium vart stort sett digitale heile våren.

Studentane som var på Høgskulen fekk gratis frukost i kantina frå februar og langt ut på våren.

Høgskulen fekk sin første disputas på eigen kjøl! Stein Conradsen disputerte 19. februar.

Arbeidet med strategiplanen starta opp att – og det vart arrangert opne strategiverkstader i februar og mars.

Høgskulen lyste ut 17 stipendiatstillingar.

Høgskulen starta arbeidet med ein ny doktorgrad, som i løpet av 2021 har fått arbeidstittelen: «Humaniora og danning». Doktorgraden er også omtala i strategiplanen som vart vedtatt i desember 2021.

Studiebarometeret viste jamt gode resultat for Høgskulen i Volda – men spesielt gode resultat på Avdeling for Kulturfag.

NOKUT-komiteen som vurderte Høgskulens kvalitetssystem hadde ein merknad, og det gjaldt periodiske studieprogramevalueringar. Styret i NOKUT kom i april til same vurdering og Høgskulen fekk frist ut året med å rette på dette. I løpet av 2021 har mange tilsette bidrege til at Høgskulen sende inn fleire periodiske studieprogramevalueringar før årsskiftet 2021-2022.

NOKUT godkjende ein ny master: Skriftkulturar. Det nye studiet omfattar både nynorsk skriftkultur og engelsk. Høgskulen lyste også ut eit nytt masterstudium i barnehagekunnskap. På begge studia vart dei første studentane tekne opp hausten 2021.

Studentrekrutteringa vart også digital, og Høgskulen møtte ca. 4.000 framtidige studentar (vonleg) på digitale messer.

Mars

Høgskulen og Sivolda fekk ei løyving på 2,4 millionar kroner frå Kunnskapsdepartementet for å gi studentar jobbar som studentassistentar – både for å hjelpe på studentøkonomien, men også for å gi studentar endå tettare oppfølging i koronatida.

Pangaia, møtestaden for internasjonale og norske studentar, markerte sitt 15 års jubileum.

Premiere på Studentrevyen – og den årvisse studentveka vart arrangert med korona-tiltak.

Kantina vart ombygd for ca.1 million – og opna med blant anna ny salatdisk og disk for varmmat.

Etter eitt år med korona har Høgskulen gjennomført 20.000 videomøte (møte, undervisning) på Zoom, med ca. 151.000 deltakarar i alt.

Høgskulelektor Ola Einang (75) på idrett og friluftsliv er truleg landets eldste høgskulelektor. 

Regjeringa innfører nye nasjonale tiltak mot korona, og 25. mars vart det igjen digital undervisning og heimekontor for alle. Dette varte fram til 19. april då tiltaka vart delvis letta.

April

Førstelektor Egil Arne Standal disputerte ved Universitetet i Bergen 23. april – same dag som sonen Martin Inge Standal disputerte ved NTNU.

Den internasjonale lærarutdanningskonferansen «It’s Volda» vart arrangert med deltakarar frå 5 land.

Forskingspubliseringa ved Høgskulen i Volda auka med 74 prosent frå 2019 til 2020 viste det seg då CRISTIN-statistikken vart offentleggjort. Og alle avdelingane auka publiseringa. Volda hadde også den største auken frå 2019 til 2020 av alle høgskular og universitet.

Studentanes helse- og trivselsundersøking (SHOT) for 2020 vart lagt fram. Undersøkinga viste at studentane fekk klart lågare trivsel under pandemien, men tala synte at studentane i Volda framleis var blant dei som rapporterte om best trivsel i landet.

Tala frå Samordna opptak viser ein liten nedgang i søkinga til Høgskulen i Volda, men det var ein liten auke i lokalopptaket. Mediefag, friluftsliv og sosialfag har stor søking.

Mai

Styret godkjende dei førebelse planane for ombygging av Hans Strøm-huset etter at mediefag flyttar ut. Først våren 2022 blir det klart kva den samla kostnaden på prosjektet blir og kor lenge bygginga varer.

Planane for Norsk Innovasjonssenter på Ivar Aasen-tomta blir presenterte, og Martin Foldal i Sunnmøre kulturnæringshage ser føre seg 100 nye arbeidsplassar i det nye huset.

Høgskulelektor Hjalmar Eiksund, AHL/Norsk, disputerte på NTNU 27. mai.

Heile 80 internasjonale studentar ønska å innveksling til Avdeling for mediefag hausten 2021 – dette var fleire enn nokon gong tidlegare.

Utdanningsutvalet gav klarsignal til å starte planlegging av Master i barnevernsarbeid.

Juni

Høgskulelektor Synnøve Heggedal Moltudal, AHL/IDK, disputerte ved Universitetet i Bergen 24. juni.

2021 var valår, og Høgskulen i Volda fekk besøk frå blant andre dåverande statsminister Erna Solberg 20. juni og også Trygve Slagsvold Vedum og fleire andre politikarar.

Kunnskapsdepartementet løyver 10 millionar kroner til ombygging av Hans Strøm-huset.

Juli

Forskingsrådet løyver 11 millionar kroner til eit prosjekt som skal bruke kunstig intelligens for å analysere elevtekstar og gi tilbakemeldingar. Professor Siv M. Gamlem, AHL, er ein av medarbeidarane i prosjektet i lag med forskarar ved Høgskolen i Østfold og private aktørar.
 

August

Sivert Aarflot-huset står ferdig til studiestart i august 2021. Seinare vart det gjennomført offisiell opning av huset med avduking av videokunstverk. Sykkelhotell med plass for lading av elektriske syklar stod også ferdig ved semesterstart, og i 2022 kjem det nytt sykkelhotell ved biblioteket.

Studiestarten vart gjennomført med same smitteverntiltak som studiestarten hausten 2020. Starten på haustsemesteret vart også planlagt med den velkjende meteren som utgangspunkt. Men like før semesterstart kom det nye beskjedar frå regjeringa, så 16. august oppheva kriseleiinga ved Høgskulen i Volda meterskravet til undervisning og timeplanane vart også endra  kort etter. Høgskulen gjekk tilbake til tilnærma normal undervisning.

Fadderveka vart gjennomført med omsyn til smittevern.

Alle studentar er sikra hybel i Volda.

Ørsta/Volda lufthamn får endeleg flybuss.

Det er stor dynamikk i personalet: Ei opptelling ved semsterstart viser godt over 50 nye tilsette og tilsette som har fått faglege opprykk eller har blitt pensjonistar.

Fady Gemayel får studentprisen for 2021.

Volda Utvikling AS startar planlegginga av Aasen-kvartalet – området på og ved Ivar Aasen-huset. Planane går ut på å bygge 30.000 m2 i løpet av ein tiårs periode. 

September

Studentar får tilbod om vaksine mot korona i Voldahallen. Grupper av studentar blir med i eit frivillig gruppetestingsprosjekt.

Professor Roar Amdam, ASH, får tildelt Høgskulens FoU-pris for 2021.

Animation Volda blir arrangert 23.-26. september. Det er rekordstor interesse for Animation Volda – aldri før har så mange filmar vorte sende inn som kandidatar til å bli synt fram på festivalen. 

Karrieredagane blir arrangert av Høgskulen i Volda og samarbeidspartar – og for første gong blir arrangementet lagt til Ørsta der det er god plass i den nye idrettshallen.

Sunnmøre kammermusikkfestival blir arrangert 5.-11. september.

FAITHED-prosjektet om skule og religiøse minoritetar får ca. 12 millionar kr frå Forskingsrådet.

Høgskulen søker NOKUT om akkreditering av mastergrad med utgangspunkt i Avdeling for kulturfag: MAKUP – Master i kulturfaglege praksis.

Oktober

Ann Kristin Emblem tek over som ny studiedirektør etter Gonnie Smit.

Dei lokale lønnsforhandlingane blir gjennomført med stor lokal pott på ca. 4,25 mill.

Det årlege styreseminaret til Høgskulen har strategiplan på dagsorden og blir blant anna prega av ein «ny» universitetsdebatt.

DBH-statistikken fortel at Høgskulen i Volda i 2021 har tilsette i 383 årsverk – nesten dobbelt så mange som ved samanslåinga i 1994.

November

Høgskulelektor Endre Eidsaa Larsen, AMF, disputerer ved NTNU 19. november.

VSI har stilt med herrelag i handballserien på Sunnmøre og spelar sin første kamp.

Utdanningsdagane blir arrangert ved Høgskulen i Volda og ca. 900 framtidige (?) studentar deltek.

Statens Vegvesen legg fram nye planar for Voldatunnelen, og planane kan bringe veg og tunnel nærare høgskuleområdet og gjere både prosjektet og planlegginga av Aasen-kvartalet vanskelegare.

Desember

Høgskulen hadde julebord 3. desember. Fellesadministrasjonen var arrangør.

Eksamen startar som planlagt med fleire skuleeksamenar på Høgskulen, men på grunn av utviklinga av pandemien bestemmer kriseleiinga at frå fredag 10. desember blei det ingen skuleeksamenar – med unntak av nokre få praktiske eksamenar. Dei tilsette blir sende på heimekontor. All undervisning blir digital ut januar 2022. Praksis går som planlagt i januar 2022.

Janicke Westlie Driveklepp tek til som ny økonomi- og eigedomssjef etter Ingunn Welle.

Professor Kåre Heggen får pris for beste vitskaplege artikkel på fagfeltet sosialt arbeid.

Høgskulen vurderer å starte lærarutdanning i Kristiansund.

Avdeling for mediefag og avdeling for kulturfag får tilslag på 5 millionar kr i prosjektmidlar frå HK Dir. Avdeling for mediefag er også med på ein annan søknad i samarbeid med UiB og UiS som får omlag same beløp.

Trudi H. Eikrem blir tildelt Høgskulen i Voldas utdanningspris for 2021.

Høgskulestyret vedtek strategiplan for 2022-2030 og ein investeringsplan på 165 millionar kr for dei næraste åra.

Helsing til doktorand Endre Eidsaa Larsen

Helsing framført i høve disputas 19. november 2021, NTNU.

Endre Eidsaa Larsen under disputasen. Foto: Violeta Lozano Botellero.

Eg har hatt den store gleda av å følge disputasen din, Endre. Rektoratet ved Høgskulen i Volda brukar å prioritere å delta på disputasar – det er store og viktige faglege hendingar på Høgskulen i Volda.

Så på vegne av institusjonen, tilsette og studentar vil eg gratulere deg så mykje med ein godt gjennomført disputas, ei doktoravhandling med eit spennande tema. Takk til kommisjonen for grundig arbeid og entusiatisk utspørjing.  Og gratulerer også så mykje også til rettleiarane. Det er jo slik det blir sagt: På doktoranden kjenner ein professoren, og vi har høyrt at både Aurora Hoel og Anne Gjelsvik er stolte i dag.

Det kan også passe veldig godt å ønske professor Anne Gjelsvik velkomen til Volda som professor II. Å ha ført Endre fram til disputas kan vel berre seiast slik som i filmen Casablanca:

I think this is the start of a beautiful professor II-ship.

Anne vil i Volda vere tilknytt Avdeling for mediefag, som jo har vore din arbeidsplass i nokre år no, Endre. Dei tilsette på avdeling for mediefag lengtar etter å få gratulere deg – og det vil skje på måndag – så då blir det kake på avdelinga – og gåve – og heilt sikkert mange gode ord!

Høgskulen i Volda feirar i 2021 50 år som medieutdanning. Vi har ca. 500 studentar på 4 BA-grader og 1 MA. Og i haust flytta vi også inn i eit splitter nytt hus, Sivert Aarflot-huset der mesteparten av medieutdanningane held til.

Du arbeider på bachelor-gradene Film og animasjon, så det er  veldig bra at du no har disputert og dermed også markert – nok ein gong – at film og ikkje minst filmteori, medievitskap, også er viktige sider ved fagmiljøet vårt. Heilt sidan starten på 1970-talet har det alltid vore fagfolk og studentar som har hatt eit hjerte for film, dokumentarfilm eller animasjon, og det var for å styrke desse delane av mediefagmiljøet at vi lyste ut stipendiatstillinga som du fekk.

Dokumentarfilmfestivalen og Animation Volda er to studentdrivne festivalar som også viser interessa for film i fagmiljøet vårt.

Både stipendiatstillinga i seg sjølv – men ikkje minst disputasen i dag – har for meg understreka at no har fagmiljøet på film i Volda heva seg opp eitt hakk – eller kanskje mange fleire? – når det gjeld teoretiske ambisjonar. Vi har alltid hatt praktisk mediefag og produksjonsorientert arbeid som våre særmerke i Volda, men utan teoretisk orientering vil det praktiske fort bli famlande. Men også omvendt.

Du har skrive på norsk – og disputasen har gått på norsk. Det er spesielt – og ikkje så uventa at vi i Volda set ekstra stor pris på det. Men Endre har lova meg at neste avhandling han skriv – den blir på nynorsk!  

Mediefeltet er stort og breidt, og sjølv kjem eg frå ein heilt annan fagtradisjon. Men på  disputasen og i avhandlinga di så vart eg slått av kor breidt du famnar når det gjeld filmar som du analyserer og brukar. Filmar frå Kina og Japan, Nederland og Belgia, Armenia og Sovjetunionen – og meir til – og slett ikkje dei nyaste filmane. For meg er det kjekt at det går an å jobbe slik og gjere det spennande og relevant. Og så dukka jo Predator opp også og viste at joda – du veit om Hollywood også – om nokon skulle vere i tvil.

Ein annan ting eg merka meg i disputasen var at å begrense seg – eller å klippe ned ein film – eller ei prøveførelesing – eller ein disputas – kan vere smertefullt når det er så mykje som er på hjertet og vil ut. Og den minneverdige replikkvekslinga der førsteopponent og kandidat var litt usamde om spørsmålet var viktig – eller ikkje.

Og ein annan replik: «Det kan vi vel i alle fall vere einige om». Og de to var i alle fall samde om at Lyotard  ikkje var så enkel å forstå seg på.

NTNU har no gjennomført disputasen din, og det er jo litt høgtid og kappekledde dekanar ute og går, og du Endre skal snart bli doktor. For du er faktisk ikkje doktor slett enno. Du er no noko som er endå finare: Du er Doktor designatus! Du skal snart bli doktor! Men så snart det kjem brev frå NTNU om at disputasen er godkjent så er du ph.d. Endre Eidså Larsen. Då må du sporenstreks søke Høgskulen i Volda om å bli kompetansevurdert til førsteamanuensis – og det gler vi oss alle til at du skal bli så fort som muleg.

Opning av Sivert Aarflot-huset, 26. oktober 2021 – helsingar i høve dagen

Teknisk leiar på AMF, Reidulf Botn har følgt prosjektet frå dag 1.
Her er «nøkkelen» – med QR-kode. Ikkje så lett å sjå på bilda.


AMF hadde også si eiga markering på Rekkedal gjestehus – for tilsette og andre gode hjelparar.

Frå venstre: Irene Hillestad, Laila Walseth Lid, Jørgen Lyngvær, Marit Gridseth Flø, Stig Flåskjer og Kate Kartveit.
Frå venstre: Reidulf Botn, Idar Flo, Steinar Høydal, Solgunn Bjørneset og Kate Kartveit.

Mot slutten på lang strategidiskusjon – og starten på ein «ny» universitetsdiskusjon?

Frå ei av gruppene som var i sving på styreseminaret. Frå venstre rundt bordet: Bethel Britto, Irmelin Losvik, Silje Dahl, Kjell Einar Dagfinrud og Joakim Yksnøy Rødven.

Deltakarane på det årlege styreseminaret til Høgskulestyret i Volda er ei brei forsamling: Høgskulestyret – med vara om dei ønsker det – høgskuleleiinga (rektorat, direktør, dekanar, direktørar/sjefar, representantar frå studentparlamentet og frå dei tilsettes organisasjonar). I alt var det 34 deltakarar. Det er slik det brukar å vere.

2 års strategiprosess

Tema på styreseminaret var strategiplanen for Høgskulen, som høgskuleleiinga starta arbeidet med for ca. 2 år sidan og som høgskulestyret har følgt tett det siste året.

Den indre samanhengen – og rekkefølga – på dei ulike elementa i strategiplanen er nok ikkje nødvendigvis lineær, men for å få oversyn over planen kan det vere ein grei måte å presentere planen på:

Samfunnsoppdrag -> Profil -> Visjon – > Verdiar – > Ambisjonar – > 4 satsingsområde – > Handlingsplanar (våren 2022)

Strategiplanen skal opp på styremøtet i desember for endeleg vedtak, og så vil det bli laga handlingsplanar ut frå dette våren 2022.

Dei fire satsingsområda, firkløveren vår (?) er desse:

  • Vi skal ha eit dynamisk og berekraftig læringsmiljø
  • Vi skal sikre høg kvalitet og heve ambisjonane innan profilutdanningane vår (evt «kjerneutdanningane»)
  • Vi skal ha utvalde forskingsmiljø som er leiande nasjonalt og kan hevde seg internasjonalt
  • Vi skal vere ein aktiv samfunnsaktør i regionen

Alle tilsette og Studentparlamentet fekk før styreseminaret høve til å kommentere på utkast til strategiplan, og det kom inn over 20 høyringssvar som omtalte alle delar av planen. Tidlegare har tilsette og studentar vore med i strategiverkstader og i styret og leiargrupper har planen vore drøfta fleire gonger.

Mitt hovudinntrykk av seminaret er at dei overordna, lange linjene i planen er på plass. Det vart lite diskusjon og då ned på einskildordnivå når vi snakka om samfunnsoppdrag, profil, visjon og verdiar. Planen er då også at desse delane av strategiplanen kan ligge fast fram til 2030.

Orientering til høgskulestyret, 9. september 2021

Styremøte 9. september 2021

På kvart styremøte gjev rektor ei kort orientering om ting som har skjedd og skjer og som styret bør kjenne til. Desse orienteringane vert også lagt ut på rektorbloggen.

I tillegg til denne orienteringa er det mange andre kanalar til informasjon om aktuelle saker ved Høgskulen i Volda. Rektor skriv også eit nyhendebrev som vert send til alle tilsette, til media og andre interesserte. Nyhendebreva er tilgjengelege på nettsidene våre og alle som vil kan få tilsendt nyhendebrevet – ein gong i veka.

Hovudpunkta i orienteringa i dette møtet er:

  • Studiestarten, fadderveke og koronahandtering
  • Sivert Aarflot-huset, innflytting og innkøyring
  • Opptak og oppmøte

Studiestarten, fadderveke og koronahandtering

Studiestarten hausten 2021 ser ut til å ha gått bra på Høgskulen i Volda. I tillegg til den vanlege spenninga knytt til å handtere tusenvis av nye studentar så hadde vi den andre hausten med korona, eit lokalt utbrot to veker før studiestart og eit nytt stort hus som skulle kome i stand til studiestart, midt på høgskuleområdet.

Så langt er det mi vurdering at alt dette har gått bra, og det kan både tilsette og studentar takke kvarandre for. På sjølve opningsdagen hadde vi også i år spreidd mottak og velkomen til nye studentar ut over høgskuleområdet og dermed kunne vi både bruke lyd- og scenerigg fleire gonger samtidig som dei einskild studia fekk betre tid til å gjennomføre dagen på sin måte. Det er ikkje sikkert at vi skal gå tilbake til ei stor, felles opning i 2022 – eller vi bør i alle fall tenke på om det er lurt.

Fadderveka vart gjennomført i betydeleg redusert omfang med sterkt fokus på smittevern. Heldigvis var det nokre dagar med godt ver slik at utearrangement kunne gå bra, men større utandørsarrangement måtte også avlysast.

Regjeringa oppmoda oss sterkt om å fjerne avstandskravet for undervisning ved semesterstart. Det var for så vidt noko vi hadde ønska oss, men vi var svært usikre på korleis vi skulle forhalde oss til det sidan vi nett hadde hatt smitteutbrot i Volda og Ørsta. Vi valde å gå for opning og la dermed om timeplanane for så godt som alle tilsette og studentar så snart det let seg gjere – ca. ei veke eller to inn i studiet. Det var for så vidt eit godt døme på at ein liten institusjon kan snu seg raskt – vi ser jo at dei store universiteta kjem til å køyre med strengt smittevernregime i haust, men det er nok fleire årsaker til ei slik vurdering – både smittesituasjon og logistikk.

Elles er det mitt personlege inntrykk at studentane no kanskje kjenner seg litt for trygge og at smittevernomsyn har vorte nedprioritert utanfor undervisning. Vi får berre håpe at vi kan unngå smitte også framover, men det har vore og er smitte i mange kommunar på Sunnmøre dei siste vekene.

Vi har hatt både tilbod om vaksine på høgskulen, om testing og har også eit eksperiment med gruppetesting av korona.

På grunn av korona har vi også måtta utsette 50-årsmarkeringa både for sosialfag og for mediefag til neste år.

Sivert Aarflot-huset, innflytting og innkøyring

Høgskulestyret skal seinare i dag få omvising på Sivert Aarflot-huset. Det gler vi oss til – og dei som har vore på besøk på høgskulen har skrytt av huset. Både Erna Solberg, Trygve Slagsvold Vedum og fleire andre politikarar har alt vore her – så no ventar vi berre på at Jonas Gahr Støre skal kome, så har vi hatt alle statsministerkandidatane her. 

Helsing til nye studentar på kveldsgudsteneste, 22. august 2021

Helsinga er skriven av prorektor Odd Helge Mjellem Tonheim.

Takk for invitasjonen til å kome og halde ei helsing på denne kveldsgudstenesta.

Det er veldig kjekt å få lov til å kome med ei helsing på vegne av Høgskulen. Vi i leiinga på høgskulen – og også studentane – set pris på at Voldakyrkja arrangerer ei slik  gudsteneste ved semesterstart.

Slik ynskjer også kyrkja alle studentane velkomne til Volda.

Dette viser god vilje, og det treng vi alle.

Dette er ein viktig tradisjon som vi håper vil halde fram.

Studentane er ein viktig del av Volda, akkurat som kyrkja er. Og vi er veldig glade for at studentane på denne måten vert inviterte inn i fellesskapet i Voldakyrkja. Både i kveld og seinare.

Vi lever i ei tid med stor spenning og uvisse. Både i verda, men også kvar einskild student kjenner nok på spenning og uvisse. Spesielt om ein er på ein ny og ukjent plass.

Høgskulen har om lag 4.500 studentar, og om lag halvparten av desse har fast oppmøte på høgskulen kvar veke. For mange av desse studentane håpar eg kyrkja her i Volda vil kjennest som eit trygt og godt samlingspunkt.

For at studentane våre skal gjere det bra i studia, må dei også ha det bra i livet utanfor studia.

Difor er det det kjekt å ha lagt bak oss eit år med godt fungerande studentprest.

I studentpresten har studentane ein uavhengig samtalepartnar, der dei kan få snakke om livet generelt, og ikkje berre om fag og studium og eksamen.

Leiinga på høgskulen er veldig glade for at kyrkja har fått til dette, og vi er sikre på at dette fører til at studentane våre har det betre.

Vi er også glade for at Studentpresten bidreg i ei felles velferdsgruppe. Saman med studenthumanist, samskipnad og tilsette på Høgskulen arbeider gruppa for betre studentvelferd.

På vegne av høgskulen vil eg takke Voldakyrkja for at de er opptatt av at studentane skal ha det bra, og er så flinke til å legge til rette for det.

Lukke til med haustsemesteret. 

Helsingar til nye studentar, studieåret 2021-2022

Årets helsing til nye studentar vart – som i fjor – formidla via video. Opningsvideoen kan du sjå her/The video from the opening ceremony.

Rektor’s welcome-speech for new students is also available in English.


Helsing til nye studentar frå leiar i Studentparlamentet, Trond-Fredrik Hagemann Hoddevik.

Welcome to new students, from the leader of the Studentparliament, Trond-Fredrik Hagemann Hoddevik.

Klar for hausten 2021!

Det er ei stor glede for meg og alle andre tilsette på høgskulen å få ønske deg velkomen hit til Høgskulen i Volda og til Studiebygda Volda.

Med vårt engelske motto seier vi:

Volda er «The place You’ll never forget».

Vi vil gjerne at du skal få gode minne frå tida i Volda – same om du blir her i eitt år, eller om du tek bachelor, master eller doktorgrad i lag med oss.

Det siste året har det skjedd store ting på høgskuleområdet: Vi opnar no i haust eit heilt nytt hus der medieutdanningane held til – det er det kvite Sivert Aarflot-huset – som kan bli #Verdas-beste-mediehus. Vi har også fått ein ny stor og flott nabo i idrettshallen Volda Campus Sparebank1 Arena. Og vi vil halde fram med å pusse opp og bygge nytt på høgskuleområdet dei næraste åra slik at studentane skal få best muleg rammer for å lære, leve og oppleve.

Lære, leve og oppleve – dette er viktige sider ved studentlivet og det å få ny kunnskap.

Med ei utdanning frå Høgskulen i Volda vil du få kunnskap som gjer at du veks som menneske. Og etterpå vil du kunne få meiningsfulle jobbar. Meiningsfulle jobbar både for din eigen del – og for samfunnet.

Om du finn det meiningsfullt å hjelpe andre, å formidle kulturelle opplevingar, å utvikle og utdanne barn og unge, eller å arbeide til beste for demokratiet. Ja då er alle våre utdanningar meiningsfulle for deg.

Og kva treng samfunnet? Blant dei store samfunnsutfordringane i vår tid ser vi blant anna:

Utanforskap må nedbyggast
Demokratiet må styrkast
Vi må bli meir internasjonale

Utanforskap er ei stor utfordring i det norske samfunnet – og for den einskilde. Her har gode lærarar, pedagogar og sosialarbeidarar kanskje ei av dei aller mest meiningsfylte oppgåvene som tenkast kan: Å gjere ein forskjell i andres liv.

Det er i år 10 år sidan 22. juli.  Terrorhandlingane var eit åtak på demokratiet. Men i åra som har gått har vi sett at demokrati som ide og praksis har vorte utfordra i land etter land. Vi treng ikkje berre ein vaksine mot korona – men også vaksiner mot autoritære tankestraumar. Utdanning og forsking kan langt på veg gi oss slik motstandskraft. Og eg håper nye studentar bidreg også i vårt interne demokrati på Høgskulen i Volda, anten det no er i kvalitetsutvalet i klassa di, i Studentparlamentet, eller i høgskulestyret der studentane har to representantar som snart skal veljast.

Den tredje samfunnsutfordringa eg nemnte var internasjonalisering. Vi er eit lite land som alltid har vore open for impulsar utanfrå – og slik må det vere også i framtida. Både fordi vi treng ny kunnskap, men også fordi vi har noko viktig å formidle  i ei stadig meir polarisert verd, og det kan kanskje seiast så kort og godt som Nordahl Grieg seier i «Til ungdommen»: «Troen på livet selv – menneskets verd».

Somme trur at internasjonalisering berre handlar berre om å eksportere mest muleg eller å kapre nyttig konkurransefordelar gjennom å skaffe ny kunnskap. Men det er eit alt for snevert perspektiv. Internasjonalisering handlar djupast sett om å skape ei betre verd – i lag. Og då må vi lære kvarandre å kjenne. Og det gjer ein best ved – å reise.

Høgskulen i Volda har over 100 utvekslingsavtalar med høgskular og universitet over heile verda, og eg håper at vi i 2022 kan vinke farvel til korona og at det igjen skal bli muleg å reise fritt.

No har eg snakka mykje om å lære – men som student skal du også leve – og oppleve. Og i den vesle studiebygda Volda har studentar heilt sidan 1861 funne ut at det kan vere lett å leve – og mykje å oppleve. Anten du no vil ha kulturelle opplevingar, eller du går på tur, på ski eller på sjøen.

Vi har fleire reisemål i verdsklasse. Frå Volda har du lett tilgang til skarpe tindar, ville vindar og reint vatn i store mengder. Men: Fjella våre krev liv – kvart einaste år. Så ta vare på deg sjølv og andre. Også på dette området: Skaff deg kunnskapen som trengst både for å ferdast trygt – men også for å få best muleg opplevingar av eit stykke Noreg som vil gi deg minne for livet.

Lukke til med studieåret 2021-2022!

Nyhendebrevet frå rektor held fram – fordi lesarane vil ha det.

Kvar torsdag ca. kl 12.00 sender eg nyhendebrev til alle tilsette på Høgskulen i Volda, til Studentsamskipnaden og eit femtitals eksterne mottakarar i media og til andre som ønsker å få vite kva som skjer på Høgskulen i Volda.

Her er arkiv med tidlegare nyhendebrev.

I det siste nyhendebrevet før sommarferien 2021 prøvde eg meg på ny utforming av brevet ved å bruke systemet Mailmojo. Her er nyhendebrevet i «nytt» format.

Første forsøk med å formidle nyhendebrevet via Mailmojo

Samtidig med denne omlegginga ønska eg også å ta ein sjekk på kva lesarane tenkjer om nyhendebrevet – og om dei ønsker seg forandringar. Derfor fekk mottakarane av nyhendebrevet også invitasjon til å svare på ei spørjeundersøking i Nettskjema med ein del spørsmål om nyhendebrevet. I alt var det 69 som svarte på spørjeskjemaet i tida 24. juni til 1. juli. Det gir ein nokså låg svarprosent når det er ca. 500 interne og ca. 50 eksterne mottakarar av brevet. Så undersøkinga må vel reknast som ein peikepinn. Det gir lite meining å bryte svara ned på einskildavdelingar eller på fag/administrasjon, men eg har heller ikkje sett skarpe skilnader etter slike dimensjonar.

Her er ein standardpresentasjon av undersøkinga henta frå Nettskjema-undersøkinga.

Funksjonen «Insights» i Outlook fortel at ca 2/3 av alle mottakarane opnar e-posten med nyhendebrev. Men kor mykje blir faktisk lese? I spørjeskjemaet fortalde 64 av 69 respondentar at dei som regel eller kvar gong opna e-posten med nyhendebrev og las noko eller mykje av innhaldet. Så det kan virke som nyhendebrevet når fram.