Slik var 2021 for HVO – kort fortalt

Januar:

Året starta med digital undervisning og heimekontor det meste av januar, men biblioteket, kantina og bokhandelen heldt ope. Vi hadde også nokre dagar med teststasjon på Høgskulen i januar/februar – og ved studiestart i august.

På grunn av korona vart det også færre innreisande studentar frå utlandet og alle studieturar, feltarbeid og feltarbeid i utlandet våren 2021 vart avlyst. Men til hausten 2021 gjekk inn- og utveksling nesten som normalt.

Folkemusikkarkivet flytta ut frå Høgskulen i Volda etter 25 år og fekk plass i Spinneriet i Volda i lag med andre tilsette i Viti (Musea på Sunnmøre).

Februar

Vårsemesteret vart prega av undervisning med koronavstand på Uppheim, Rokken og Samfunnshuset, og samlingsbaserte studium vart stort sett digitale heile våren.

Studentane som var på Høgskulen fekk gratis frukost i kantina frå februar og langt ut på våren.

Høgskulen fekk sin første disputas på eigen kjøl! Stein Conradsen disputerte 19. februar.

Arbeidet med strategiplanen starta opp att – og det vart arrangert opne strategiverkstader i februar og mars.

Høgskulen lyste ut 17 stipendiatstillingar.

Høgskulen starta arbeidet med ein ny doktorgrad, som i løpet av 2021 har fått arbeidstittelen: «Humaniora og danning». Doktorgraden er også omtala i strategiplanen som vart vedtatt i desember 2021.

Studiebarometeret viste jamt gode resultat for Høgskulen i Volda – men spesielt gode resultat på Avdeling for Kulturfag.

NOKUT-komiteen som vurderte Høgskulens kvalitetssystem hadde ein merknad, og det gjaldt periodiske studieprogramevalueringar. Styret i NOKUT kom i april til same vurdering og Høgskulen fekk frist ut året med å rette på dette. I løpet av 2021 har mange tilsette bidrege til at Høgskulen sende inn fleire periodiske studieprogramevalueringar før årsskiftet 2021-2022.

NOKUT godkjende ein ny master: Skriftkulturar. Det nye studiet omfattar både nynorsk skriftkultur og engelsk. Høgskulen lyste også ut eit nytt masterstudium i barnehagekunnskap. På begge studia vart dei første studentane tekne opp hausten 2021.

Studentrekrutteringa vart også digital, og Høgskulen møtte ca. 4.000 framtidige studentar (vonleg) på digitale messer.

Mars

Høgskulen og Sivolda fekk ei løyving på 2,4 millionar kroner frå Kunnskapsdepartementet for å gi studentar jobbar som studentassistentar – både for å hjelpe på studentøkonomien, men også for å gi studentar endå tettare oppfølging i koronatida.

Pangaia, møtestaden for internasjonale og norske studentar, markerte sitt 15 års jubileum.

Premiere på Studentrevyen – og den årvisse studentveka vart arrangert med korona-tiltak.

Kantina vart ombygd for ca.1 million – og opna med blant anna ny salatdisk og disk for varmmat.

Etter eitt år med korona har Høgskulen gjennomført 20.000 videomøte (møte, undervisning) på Zoom, med ca. 151.000 deltakarar i alt.

Høgskulelektor Ola Einang (75) på idrett og friluftsliv er truleg landets eldste høgskulelektor. 

Regjeringa innfører nye nasjonale tiltak mot korona, og 25. mars vart det igjen digital undervisning og heimekontor for alle. Dette varte fram til 19. april då tiltaka vart delvis letta.

April

Førstelektor Egil Arne Standal disputerte ved Universitetet i Bergen 23. april – same dag som sonen Martin Inge Standal disputerte ved NTNU.

Den internasjonale lærarutdanningskonferansen «It’s Volda» vart arrangert med deltakarar frå 5 land.

Forskingspubliseringa ved Høgskulen i Volda auka med 74 prosent frå 2019 til 2020 viste det seg då CRISTIN-statistikken vart offentleggjort. Og alle avdelingane auka publiseringa. Volda hadde også den største auken frå 2019 til 2020 av alle høgskular og universitet.

Studentanes helse- og trivselsundersøking (SHOT) for 2020 vart lagt fram. Undersøkinga viste at studentane fekk klart lågare trivsel under pandemien, men tala synte at studentane i Volda framleis var blant dei som rapporterte om best trivsel i landet.

Tala frå Samordna opptak viser ein liten nedgang i søkinga til Høgskulen i Volda, men det var ein liten auke i lokalopptaket. Mediefag, friluftsliv og sosialfag har stor søking.

Mai

Styret godkjende dei førebelse planane for ombygging av Hans Strøm-huset etter at mediefag flyttar ut. Først våren 2022 blir det klart kva den samla kostnaden på prosjektet blir og kor lenge bygginga varer.

Planane for Norsk Innovasjonssenter på Ivar Aasen-tomta blir presenterte, og Martin Foldal i Sunnmøre kulturnæringshage ser føre seg 100 nye arbeidsplassar i det nye huset.

Høgskulelektor Hjalmar Eiksund, AHL/Norsk, disputerte på NTNU 27. mai.

Heile 80 internasjonale studentar ønska å innveksling til Avdeling for mediefag hausten 2021 – dette var fleire enn nokon gong tidlegare.

Utdanningsutvalet gav klarsignal til å starte planlegging av Master i barnevernsarbeid.

Juni

Høgskulelektor Synnøve Heggedal Moltudal, AHL/IDK, disputerte ved Universitetet i Bergen 24. juni.

2021 var valår, og Høgskulen i Volda fekk besøk frå blant andre dåverande statsminister Erna Solberg 20. juni og også Trygve Slagsvold Vedum og fleire andre politikarar.

Kunnskapsdepartementet løyver 10 millionar kroner til ombygging av Hans Strøm-huset.

Juli

Forskingsrådet løyver 11 millionar kroner til eit prosjekt som skal bruke kunstig intelligens for å analysere elevtekstar og gi tilbakemeldingar. Professor Siv M. Gamlem, AHL, er ein av medarbeidarane i prosjektet i lag med forskarar ved Høgskolen i Østfold og private aktørar.
 

August

Sivert Aarflot-huset står ferdig til studiestart i august 2021. Seinare vart det gjennomført offisiell opning av huset med avduking av videokunstverk. Sykkelhotell med plass for lading av elektriske syklar stod også ferdig ved semesterstart, og i 2022 kjem det nytt sykkelhotell ved biblioteket.

Studiestarten vart gjennomført med same smitteverntiltak som studiestarten hausten 2020. Starten på haustsemesteret vart også planlagt med den velkjende meteren som utgangspunkt. Men like før semesterstart kom det nye beskjedar frå regjeringa, så 16. august oppheva kriseleiinga ved Høgskulen i Volda meterskravet til undervisning og timeplanane vart også endra  kort etter. Høgskulen gjekk tilbake til tilnærma normal undervisning.

Fadderveka vart gjennomført med omsyn til smittevern.

Alle studentar er sikra hybel i Volda.

Ørsta/Volda lufthamn får endeleg flybuss.

Det er stor dynamikk i personalet: Ei opptelling ved semsterstart viser godt over 50 nye tilsette og tilsette som har fått faglege opprykk eller har blitt pensjonistar.

Fady Gemayel får studentprisen for 2021.

Volda Utvikling AS startar planlegginga av Aasen-kvartalet – området på og ved Ivar Aasen-huset. Planane går ut på å bygge 30.000 m2 i løpet av ein tiårs periode. 

September

Studentar får tilbod om vaksine mot korona i Voldahallen. Grupper av studentar blir med i eit frivillig gruppetestingsprosjekt.

Professor Roar Amdam, ASH, får tildelt Høgskulens FoU-pris for 2021.

Animation Volda blir arrangert 23.-26. september. Det er rekordstor interesse for Animation Volda – aldri før har så mange filmar vorte sende inn som kandidatar til å bli synt fram på festivalen. 

Karrieredagane blir arrangert av Høgskulen i Volda og samarbeidspartar – og for første gong blir arrangementet lagt til Ørsta der det er god plass i den nye idrettshallen.

Sunnmøre kammermusikkfestival blir arrangert 5.-11. september.

FAITHED-prosjektet om skule og religiøse minoritetar får ca. 12 millionar kr frå Forskingsrådet.

Høgskulen søker NOKUT om akkreditering av mastergrad med utgangspunkt i Avdeling for kulturfag: MAKUP – Master i kulturfaglege praksis.

Oktober

Ann Kristin Emblem tek over som ny studiedirektør etter Gonnie Smit.

Dei lokale lønnsforhandlingane blir gjennomført med stor lokal pott på ca. 4,25 mill.

Det årlege styreseminaret til Høgskulen har strategiplan på dagsorden og blir blant anna prega av ein «ny» universitetsdebatt.

DBH-statistikken fortel at Høgskulen i Volda i 2021 har tilsette i 383 årsverk – nesten dobbelt så mange som ved samanslåinga i 1994.

November

Høgskulelektor Endre Eidsaa Larsen, AMF, disputerer ved NTNU 19. november.

VSI har stilt med herrelag i handballserien på Sunnmøre og spelar sin første kamp.

Utdanningsdagane blir arrangert ved Høgskulen i Volda og ca. 900 framtidige (?) studentar deltek.

Statens Vegvesen legg fram nye planar for Voldatunnelen, og planane kan bringe veg og tunnel nærare høgskuleområdet og gjere både prosjektet og planlegginga av Aasen-kvartalet vanskelegare.

Desember

Høgskulen hadde julebord 3. desember. Fellesadministrasjonen var arrangør.

Eksamen startar som planlagt med fleire skuleeksamenar på Høgskulen, men på grunn av utviklinga av pandemien bestemmer kriseleiinga at frå fredag 10. desember blei det ingen skuleeksamenar – med unntak av nokre få praktiske eksamenar. Dei tilsette blir sende på heimekontor. All undervisning blir digital ut januar 2022. Praksis går som planlagt i januar 2022.

Janicke Westlie Driveklepp tek til som ny økonomi- og eigedomssjef etter Ingunn Welle.

Professor Kåre Heggen får pris for beste vitskaplege artikkel på fagfeltet sosialt arbeid.

Høgskulen vurderer å starte lærarutdanning i Kristiansund.

Avdeling for mediefag og avdeling for kulturfag får tilslag på 5 millionar kr i prosjektmidlar frå HK Dir. Avdeling for mediefag er også med på ein annan søknad i samarbeid med UiB og UiS som får omlag same beløp.

Trudi H. Eikrem blir tildelt Høgskulen i Voldas utdanningspris for 2021.

Høgskulestyret vedtek strategiplan for 2022-2030 og ein investeringsplan på 165 millionar kr for dei næraste åra.

Orientering til høgskulestyret, 9. desember 2021


På kvart styremøte gjev rektor ei kort orientering om ting som har skjedd og skjer og som styret bør kjenne til. Desse orienteringane vert også lagt ut på rektorbloggen.

I tillegg til denne orienteringa er det mange andre kanalar til informasjon om aktuelle saker ved Høgskulen i Volda. Rektor skriv også eit nyhendebrev som vert send til alle tilsette, til media og andre interesserte. Nyhendebreva er tilgjengelege på nettsidene våre og alle som vil kan få tilsendt nyhendebrevet – ein gong i veka.

Hovudpunkta i orienteringa i dette møtet er:

  • Lokal koronasituasjon
  • Regjeringas politikk for UH-sektoren
  • Lærarutdanning
  • Kvalitetsarbeid og gjennomstrøyming
  • Samarbeid med andre institusjonar
  • Høgskuleområdet

Korona

Diverre må vi nok starte denne orienteringa til styret med korona. Nok ein gong. Hausten 2021 har undervisninga ved Høgskulen i hovudsak gått som normalt, og det gjeld også eksamen – heilt fram til og med 9. desember.

Men på bakgrunn av stadig meir urovekkande meldingar og nasjonale tilrådingar og pålegg bestemte kriseleiinga ved Høgskulen onsdag 8. desember å omgjere alle skuleeksamenar til digitale heimeeksamenar og også munnlege eksamenar vil bli gjennomført digitalt. Der er unntak for nokre få praktiske eksamenar. Undervisninga vert også gjort digital så snart det let seg gjere. Dette har både tilsette og studentar fått erfaring med, så vi håper og trur det skal gå bra – men kjekt er det ikkje.

Førebels gjeld desse tiltaka til første veka i januar, men kan bli forlenga. Det kjem an på korleis vi handterer koronaen, både lokalt og nasjonalt.

… men vi rakk å ha julebord før omikronen tok julestemninga!

Ny regjering

Den nye regjeringa har på kort tid gjort fleire grep som viser at dei har tenkt å vere aktive og endre politikken på vår sektor.

Det som har vist mest igjen nasjonalt er at regjeringa først bad Nord Universitet om å vente med å legge ned aktivitet i Nesna, og deretter i ein kongeleg resolusjon sa at Nord Universitet skulle halde fram med å tilby lærarutdanning i Nesna. Dette er ein form for direkte styringsvilje som vi ikkje er vane med i sektoren og det klaraste teiknet på ønske om å aktivt styre strukturen i sektoren. Den tidlegare regjeringa var tydeleg på at slike spørsmål måtte institusjonane, altså styra, sjølve bestemme. Men presset på einskildinstitusjonar vart klart formidla og resulterte i ei rekkje fusjonar og samanslåingar.

Helsing til doktorand Endre Eidsaa Larsen

Helsing framført i høve disputas 19. november 2021, NTNU.

Endre Eidsaa Larsen under disputasen. Foto: Violeta Lozano Botellero.

Eg har hatt den store gleda av å følge disputasen din, Endre. Rektoratet ved Høgskulen i Volda brukar å prioritere å delta på disputasar – det er store og viktige faglege hendingar på Høgskulen i Volda.

Så på vegne av institusjonen, tilsette og studentar vil eg gratulere deg så mykje med ein godt gjennomført disputas, ei doktoravhandling med eit spennande tema. Takk til kommisjonen for grundig arbeid og entusiatisk utspørjing.  Og gratulerer også så mykje også til rettleiarane. Det er jo slik det blir sagt: På doktoranden kjenner ein professoren, og vi har høyrt at både Aurora Hoel og Anne Gjelsvik er stolte i dag.

Det kan også passe veldig godt å ønske professor Anne Gjelsvik velkomen til Volda som professor II. Å ha ført Endre fram til disputas kan vel berre seiast slik som i filmen Casablanca:

I think this is the start of a beautiful professor II-ship.

Anne vil i Volda vere tilknytt Avdeling for mediefag, som jo har vore din arbeidsplass i nokre år no, Endre. Dei tilsette på avdeling for mediefag lengtar etter å få gratulere deg – og det vil skje på måndag – så då blir det kake på avdelinga – og gåve – og heilt sikkert mange gode ord!

Høgskulen i Volda feirar i 2021 50 år som medieutdanning. Vi har ca. 500 studentar på 4 BA-grader og 1 MA. Og i haust flytta vi også inn i eit splitter nytt hus, Sivert Aarflot-huset der mesteparten av medieutdanningane held til.

Du arbeider på bachelor-gradene Film og animasjon, så det er  veldig bra at du no har disputert og dermed også markert – nok ein gong – at film og ikkje minst filmteori, medievitskap, også er viktige sider ved fagmiljøet vårt. Heilt sidan starten på 1970-talet har det alltid vore fagfolk og studentar som har hatt eit hjerte for film, dokumentarfilm eller animasjon, og det var for å styrke desse delane av mediefagmiljøet at vi lyste ut stipendiatstillinga som du fekk.

Dokumentarfilmfestivalen og Animation Volda er to studentdrivne festivalar som også viser interessa for film i fagmiljøet vårt.

Både stipendiatstillinga i seg sjølv – men ikkje minst disputasen i dag – har for meg understreka at no har fagmiljøet på film i Volda heva seg opp eitt hakk – eller kanskje mange fleire? – når det gjeld teoretiske ambisjonar. Vi har alltid hatt praktisk mediefag og produksjonsorientert arbeid som våre særmerke i Volda, men utan teoretisk orientering vil det praktiske fort bli famlande. Men også omvendt.

Du har skrive på norsk – og disputasen har gått på norsk. Det er spesielt – og ikkje så uventa at vi i Volda set ekstra stor pris på det. Men Endre har lova meg at neste avhandling han skriv – den blir på nynorsk!  

Mediefeltet er stort og breidt, og sjølv kjem eg frå ein heilt annan fagtradisjon. Men på  disputasen og i avhandlinga di så vart eg slått av kor breidt du famnar når det gjeld filmar som du analyserer og brukar. Filmar frå Kina og Japan, Nederland og Belgia, Armenia og Sovjetunionen – og meir til – og slett ikkje dei nyaste filmane. For meg er det kjekt at det går an å jobbe slik og gjere det spennande og relevant. Og så dukka jo Predator opp også og viste at joda – du veit om Hollywood også – om nokon skulle vere i tvil.

Ein annan ting eg merka meg i disputasen var at å begrense seg – eller å klippe ned ein film – eller ei prøveførelesing – eller ein disputas – kan vere smertefullt når det er så mykje som er på hjertet og vil ut. Og den minneverdige replikkvekslinga der førsteopponent og kandidat var litt usamde om spørsmålet var viktig – eller ikkje.

Og ein annan replik: «Det kan vi vel i alle fall vere einige om». Og de to var i alle fall samde om at Lyotard  ikkje var så enkel å forstå seg på.

NTNU har no gjennomført disputasen din, og det er jo litt høgtid og kappekledde dekanar ute og går, og du Endre skal snart bli doktor. For du er faktisk ikkje doktor slett enno. Du er no noko som er endå finare: Du er Doktor designatus! Du skal snart bli doktor! Men så snart det kjem brev frå NTNU om at disputasen er godkjent så er du ph.d. Endre Eidså Larsen. Då må du sporenstreks søke Høgskulen i Volda om å bli kompetansevurdert til førsteamanuensis – og det gler vi oss alle til at du skal bli så fort som muleg.

Opning av Sivert Aarflot-huset, 26. oktober 2021 – helsingar i høve dagen

Teknisk leiar på AMF, Reidulf Botn har følgt prosjektet frå dag 1.
Her er «nøkkelen» – med QR-kode. Ikkje så lett å sjå på bilda.


AMF hadde også si eiga markering på Rekkedal gjestehus – for tilsette og andre gode hjelparar.

Frå venstre: Irene Hillestad, Laila Walseth Lid, Jørgen Lyngvær, Marit Gridseth Flø, Stig Flåskjer og Kate Kartveit.
Frå venstre: Reidulf Botn, Idar Flo, Steinar Høydal, Solgunn Bjørneset og Kate Kartveit.

Mot slutten på lang strategidiskusjon – og starten på ein «ny» universitetsdiskusjon?

Frå ei av gruppene som var i sving på styreseminaret. Frå venstre rundt bordet: Bethel Britto, Irmelin Losvik, Silje Dahl, Kjell Einar Dagfinrud og Joakim Yksnøy Rødven.

Deltakarane på det årlege styreseminaret til Høgskulestyret i Volda er ei brei forsamling: Høgskulestyret – med vara om dei ønsker det – høgskuleleiinga (rektorat, direktør, dekanar, direktørar/sjefar, representantar frå studentparlamentet og frå dei tilsettes organisasjonar). I alt var det 34 deltakarar. Det er slik det brukar å vere.

2 års strategiprosess

Tema på styreseminaret var strategiplanen for Høgskulen, som høgskuleleiinga starta arbeidet med for ca. 2 år sidan og som høgskulestyret har følgt tett det siste året.

Den indre samanhengen – og rekkefølga – på dei ulike elementa i strategiplanen er nok ikkje nødvendigvis lineær, men for å få oversyn over planen kan det vere ein grei måte å presentere planen på:

Samfunnsoppdrag -> Profil -> Visjon – > Verdiar – > Ambisjonar – > 4 satsingsområde – > Handlingsplanar (våren 2022)

Strategiplanen skal opp på styremøtet i desember for endeleg vedtak, og så vil det bli laga handlingsplanar ut frå dette våren 2022.

Dei fire satsingsområda, firkløveren vår (?) er desse:

  • Vi skal ha eit dynamisk og berekraftig læringsmiljø
  • Vi skal sikre høg kvalitet og heve ambisjonane innan profilutdanningane vår (evt «kjerneutdanningane»)
  • Vi skal ha utvalde forskingsmiljø som er leiande nasjonalt og kan hevde seg internasjonalt
  • Vi skal vere ein aktiv samfunnsaktør i regionen

Alle tilsette og Studentparlamentet fekk før styreseminaret høve til å kommentere på utkast til strategiplan, og det kom inn over 20 høyringssvar som omtalte alle delar av planen. Tidlegare har tilsette og studentar vore med i strategiverkstader og i styret og leiargrupper har planen vore drøfta fleire gonger.

Mitt hovudinntrykk av seminaret er at dei overordna, lange linjene i planen er på plass. Det vart lite diskusjon og då ned på einskildordnivå når vi snakka om samfunnsoppdrag, profil, visjon og verdiar. Planen er då også at desse delane av strategiplanen kan ligge fast fram til 2030.

Orientering til høgskulestyret, styremøte 21.10.2021, Ålesund

På kvart styremøte gjev rektor ei kort orientering om ting som har skjedd og skjer og som styret bør kjenne til. Desse orienteringane vert også lagt ut på rektorbloggen.

I tillegg til denne orienteringa er det mange andre kanalar til informasjon om aktuelle saker ved Høgskulen i Volda. Rektor skriv også eit nyhendebrev som vert send til alle tilsette, til media og andre interesserte. Nyhendebreva er tilgjengelege på nettsidene våre og alle som vil kan få tilsendt nyhendebrevet – ein gong i veka.

Hovudpunkta i orienteringa i dette møtet er:

  • Livet i studentbygda
  • Etatstyringsmøte i 2022
  • Status for NOKUT-tilsynet av kvalitetssystemet til HVO
  • Grunnskulelærarutdanning i lys av Hurdalsplattforma (regjeringserklæringa)
  • Samarbeid med andre institusjonar

Det er kjekt å sjå at studentlivet og kultur- og idrettslivet i Volda har teke seg opp etter opninga. Studenthuset Rokken gjekk frå null arrangement i haust til nesten daglege arrangement i oktober og november, så studentmiljøet er på veg oppover. Og det kan vi alle vere svært glade for.

Vi har fått beskjed om at vi skal ha etatstyringsmøte også i 2022. Vi har ikkje fått dato for dette enno, men det brukar å vere i juni. Kunnskapsdepartementet hadde planlagt å ha eit etatstyringsmøte for 2021 i Volda, men det vart på video – så kanskje får vi besøk av Kunnskapsdepartementet i juni 2022.

Status for NOKUT-tilsynet

Som tidlegare meldt til styret, og som det går fram av styresaka om kvalitetsmeldinga så har vi fått frist til 31.12.2021 med å ettersende periodiske studieprogramevalueringar til NOKUT – det er dette som manglar i NOKUTs akkreditering av høgskulens kvalitetssystem. 

Det vert arbeidd godt i dei utpeika studieprogramma, og arbeidet er i rute. Prorektor, studiedirektør og dekan følgjer prosessen tett opp for å sikre at vi får levere til NOKUT i god tid.

Grunnskulelærarutdanning

I Hurdalsplattforma står det at krava til opptak på lærarutdanning skal justerast, og vi trur dette i praksis betyr at kravet om 4 i matematikk vert justert ned. Det vil kunne føre til fleire kvalifiserte søkarar til grunnskulelærarutdanning.

Hurdalsplattforma seier også at det skal kome ein gjennomgang av profesjonsutdanningar.

Den nye regjeringa ser ikkje ut til å ville oppheve nasjonale rammeplaner for grunnskulelærarutdanning, men signala kan tyde på at dei nasjonale rammeplanane blir noko meir generelle i form enn dei er i dag. UHR Lærarutdanning og UHR styret følgjer nøye med på utviklinga.

I rektorbloggen har eg kommentert regjeringsplattforma.

Samarbeid med andre institusjonar

I samband med regjeringsforhandlingane vart Høgskulen i Volda v/rektor med på eit initiativ overfor dei nye regjeringspartia som handla om å endre på dei særnorske reglane for akkreditering av universitet. Initiativet kom frå Høgskolen Kristiania og i tillegg til Volda var også Molde, Østfold og Samisk Høgskole med.

Resonnementet for min del er at om vi først klarer å gjennomfører våre planar blant anna om ein ny ph.d.-grad og vi deretter får ei endring i regelverket for universitetsakkreditering, så vil Volda ein gong i framtida bli kalla universitet. Så slik eg ser det er ikkje universitetsakkreditering eit mål i seg sjølv, men eit teikn på at har nådd andre kvalitetsmål i forsking og utdanning.

Litt meir detaljert handlar dette særnorske kravet om at i Noreg må ein institusjon blant anna ha fire doktorgrader for å kunne kalle seg universitet. Krava for å bli med i European University Association  er at institusjonen har ein doktorgrad, noko som også er kriteriet for vitskaplege høgskular, som til dømes Høgskolen i Molde.

Men som vi veit følgjer det fortsatt ikkje auka løyving frå KD med ei eventuell universitetsakkreditering.

Innspelet viser truleg igjen i regjeringserklæringa på eit punkt der det står at regjeringa vil: «Gjennomgå sentraliserande kvalitets- og akkrediteringskrav i høgare utdanning.» Her er lenke til kronikken på Khrono:
https://khrono.no/saernorske-universitetsregler-ma-fjernes/619007

Spørsmålet om universitetstatus og universitetsakkreditering vart også diskutert på styreseminaret som vi hadde i går, og det vil vere naturleg å ta opp spørsmålet i organisasjonen. Når og på kva måte må vi kome tilbake til.

Rektors leiargruppe – dekanmøtet – vurderer ein studietur til Bergen våren 2022. Vi har fått førebels positiv respons frå HVL og UiB om separate møte med dei to institusjonane. Der vil det vere naturleg å diskutere erfaringar og eventuelle samarbeid om masterutdanning, ph.d-utdanning og heilt sikkert også andre spørsmål.

Hurdalsplattforma – og ny minister: Meir konkurranse?

I veke 41 i oktober 2021 har vi både fått den avtroppande regjeringa sitt framlegg til statsbudsjett, vi har fått den nye regjeringa sitt program – Hurdalsplattforma – og vi har fått namna på dei nye regjeringsmedlemmene. Ola Borten Moe er den nye ministeren for forsking og høgare utdanning og vi ønsker han lukke til med arbeidet – og vi har alt invitert han til den offisielle opninga av Sivert Aarflot-huset 26. oktober.

I løpet av valkampen hadde Høgskulen i Volda besøk både frå Trygve Slagsvold Vedum og ein stor delegasjon frå Senterpartiet, men også frå Arbeidarpartiets partisekretær Kjersti Stenseng. Når vi får slike politikarbesøk så brukar vi å gje dei eit informasjonsark i handa der vi kommenterer partias program og tek opp saker som vi meiner er særleg viktige for Høgskulen i Volda – i tillegg til meir generell informasjon om Høgskulen i Volda. Vi kan som regel gå ut frå at dei fleste veit mindre om Høgskulen i Volda enn det vi skulle ønske.

Informasjonsark til Senterpartiet, 30.8.2021
Informasjonsark til Arbeidarpartiet, 9.6.2021

Vi håper og trur at slike informasjonsark i tillegg til dei munnlege diskusjonane på slike møte når fram til dei som snekrar på både dei store linjer og små detaljar i UH-politikken.

Men så har vi altså fått regjeringserklæringa. Kva står der? Kva får det å bety for oss?

Hurdalsplattforma – denne regjeringa vil veldig mykje

Det første eg la merke til var tittelen på avsnittet om utdanning i Hurdalserklæringa: «Kunnskap for framtida»  Det er jo faktisk identisk med Høgskulen i Voldas noverande strategiplan – men som truleg blir endra til «Kompetanse for framtida».

Hurdalsplattforma på nettsidene til Senterpartiet og Arbeidarpartiet.

Utdanning er omtala frå side 51 og utover og det som slår meg aller først er at her er det i sum svært mange einskildpunkt og dermed tiltak i UH-politkken. Kor raskt er det muleg å innføre alle desse tiltaka? Er det kanskje i sum så mange tiltak at det vil ta lang tid å få dei gjennomført? Og er det muleg å få med seg eit fleirtal på Stortinget på alle desse punkta? Eg trur at det minst vil ta fire år å gjennomføre fleirtalet av alle tiltaka.

Statsbudsjettet for 2022 – som venta for Høgskulen i Volda

Vi får ny regjering – men på kort sikt er det statsbudsjettet for 2022 som får direkte følgjer for Høgskulen i Volda. Solberg-regjeringa sitt framlegg skal gjennom Stortinget og kor store endringar det blir veit ingen i dag.

Høgskulestyret får tilsendt ei orientering om framlegget til statsbudsjett og skal drøfte det på styremøtet 21. oktober. Vurderinga frå leiinga på Høgskulen er at framlegget til statsbudsjett gir eit greitt budsjett for Høgskulen i Volda som ikkje har svært store overraskingar i noko retning.

Ser ein berre på tala i løyvinga så aukar vi frå ca. 410 millionar i 2021 til ca. 417 millionar i 2022. Skulle vi fått fullt ut kompensert for løns og prisvekst så mangla vi ca 4 millionar kroner. Men bak desse tala ligg ei rekke små og store endringar og justeringar som også må takast med i vurderinga.

For å ta det som går i minus først så held regjeringa fram med det såkalla ABE-kuttet (Avbyråkratisering og effektivisering) som er likt for all statleg verksemd og gir eit kutt på 0,5 prosent samanlikna med løyvinga i 2022. Budsjettet blir også kutta med ca. 0,1 prosent fordi vi alle har reist mindre i løpet av pandemien, og dei nye reisevanane reknar regjeringa med har festa seg. I tillegg til ei anna mindre justering så er altså ABE-kuttet på ca 0,6 prosent. Det største kuttet er likevel ei justering av pensjonsinnbetalingar der staten no vil gå over til å rekne ut reelle pensjonsutgifter for kvar einskild statleg verksemd. For Høgskulen i Volda betyr dette nesten 10 mill i lågare løyving men er også meir i tråd med våre reelle pensjonsutgifter.

Eit anna bidrag til lågare løyving er at vi i 2020 minka studiepoengproduksjonen og dermed får lågare resultatbasert løyving. På den andre sida hadde vi ein svært god forskingsproduksjon i 2020 og dermed større inntekter frå den resultatbaserte løyvinga, men i sum gjekk vi altså ned i resultatbasert løyving. Samanlikna med andre institusjonar har studentane ved Høgskulen i Volda produsert færre studiepoeng i 2020, medan så godt som alle andre institusjonar har auka talet på produserte studiepoeng. Dette må vi finne forklaringar på.

Koronaåret 2020 førte også til mindre internasjonal studentutveksling og dermed lågare løyving.

Kva så med pluss-sida? Kvar har vi fått auke? Vi har ikkje fått heilt nye studieplassar eller stipendiatstillingar. Men våren 2020 sette Solberg-regjeringa inn det såkalla «Utdaningsløftet» som eit tiltak midt i korona-krisa. For Høgskulen i Volda betydde det fleire studieplassar, altså meir pengar til utdanning og til å ta opp fleire studentar. Studieplassane kom for det meste på fleirårige utdanningar, og regjeringa har følgt opp med å gi løyving også til år 2 eller år 3 av slike fleirårige utdanningar. Det same gjeld 6 stipendiatstillingar som vi også fekk tildelt i 2020 og som også gir auka løyving over fleire år. Og så har vi fått eit tillegg for det femte året på den nye femårige grunnskulelærarutdanninga.

Så i sum jamnar altså ting seg ut og gir eit greitt budsjettet for Høgskulen i Volda i 2022. Slik det ser ut no.

Både Høgskulen og Kunnskapsdepartementet har vore opptekne av dei såkalla avsetningane i sektoren, og av statbudsjettet går det fram at Høgskulen i Volda også i 2020 har auka avsetningane. Av tertialrekneskapet for 2021 som vert lagt fram for Høgskulestyret 20. oktober ser vi at avsetningane nærmar seg 100 millionar kroner. Det må leggast planar for kva investeringar desse pengane skal nyttast i 2022 og i åra framover, og for Høgskulen i Volda er det framfor alt ombyggingane i Hans Strøm-huset som i praksis blir finansiert av avsetningane. Av framlegget til statsbudsjettet for 2022 går det fram at regjeringa ikkje lenger vil sette av eigne midlar til oppgradering av undervisningslokale, så vi kan vere svært nøgde med at vi har fått midlar av desse ordningane både til Veksel-Strøm (3,5 mill) og til ombygginga av Strøm-huset (10 mill).

Helsing til – og frå – FoU-prisvinnar 2021: Professor Roar Amdam

Professor Roar Amdam med interesserte mediestudentar etter prisutdelinga.

Omtale av prisutdelinga på nettsidene til Høgskulen i Volda.
Roar Amdams profilside – og faglege nettside: (http://tilsett.hivolda.no/ram/)
Roar Amdams tale i høve prismottakinga.

Helsing frå rektor til Roar Amdam i høve overrekking av FoU-prisen for 2021, Forskingsdagane 24. september 2021. Nokre faktaopplysningar er retta samanlikna med talen som vart framført og versjonen som først vart publisert på bloggen.

Dette er ein forskingspris, men det er også ein pris for utvikling. Og formidling. Kort sagt alt som er viktig for Høgskulen.

Og årets prisvinnar har verkeleg sett spor etter seg både når det gjeld forsking, utvikling og formidling.

Prisvinnaren vart cand.agric. ved institusjonen som i dag heiter Noregs Miljø og Biovitskaplege Universitet, NMBU, tilbake i 1977. Seinare kom han til Volda og Møreforsking og DH-skulen etter å ha arbeidd som planleggar i Sande kommune.

Så han starta i det som mange av oss akademikarar kallar «feltet», eller yrkesfeltet. I Sande kommune. Som planleggar. Han forska vidare på og med primærkommunar og fylkeskommunar i år etter år etterpå. I den grad at vi må seie at mange reknar han som ein del av feltet. Med ein slik bakgrunn er det ikkje rart at prisvinnaren og fagmiljøet han er ein del av har stor legitimitet hos mange som arbeider i kommunar og lokal forvaltning – ikkje minst dei som har teke slik utdanning i Volda. I periodar har han nærast konstant vore ute på reise og formidla og diskutert fag med folk i feltet. 

Bjørnstjerne Bjørnsons «Redaktøren» (1874*) – og i dag?

Romsdals budstikke, 11.9.2021.

Blogginnlegget er er skrive som oppspel til eit debattmøte under Bjørnson-festivalen 2021 og blei også trykt i Romsdals Budstikke 11. september 2021.

Teateret Vårt har i september 2021 sett opp «Redaktøren» (1874) av Bjørnson. Er «Redaktøren» av 1874 viktig i 2021? Tja.

Bjørnstjerne Bjørnsons drama «Redaktøren» frå 1874 er eit av dei mest gløymde og minst framførte av Bjørnson verk. Nokre gode replikkar frå stykket har hatt eit godt liv i mediehistoria som spissformuleringar av sjølvforståinga til redaktørar og journalistar. Som denne replikken frå den namnlause redaktørens munn: «Jeg er fullbyrderen af den offentlige vilje.» (Sjå til dømes Eide 2000:57) Stort meir pompøst kan det ikkje bli. Men den same redaktøren seier også at «Den offentlige mening er en meget troløs væn», og at «jeg har ingen [venner]». (Bjørnson 1874: Tredje møde, side 64-76).

Også i dag høyrer ein liknande replikkar i medieordskiftet: Som ideal for kritiske, uavhengige media og journalistar, som spissformulering av medias makt, men også motsett som tomme formuleringar frå ein sjølvopptatt mediestand, og som berre til ein viss grad stemmer med realiteten i kvardagen.

Korleis er så historia i «Redaktøren»? Hovudpersonen i stykket ein mann med namn Evje, ein rik borgar. Han er i ferd med å gifte vekk dotter si til den politisk sett radikale Harald Rejn, og det likar ikkje Redaktøren av lokalavisa då han ser på eit slikt ekteskap også som ein politisk allianse som opnar opp for «de røde». Redaktøren trugar med å henge ut både Evje og Rejn i avisa, om ikkje trulovinga blir avlyst. Etter mykje fram og tilbake kjem den kritiske artikkelen på trykk, og det kostar liv: Halvdan Rejn er den sjuke og svaklege broren til Harald Rejn, og når han les artikkelen, så døyr han av «blod-styrtning». Dette er for oss i dag nokså framandt. Skremmer verkeleg litt politisk kritikk livet av Evje og fører til at Halvdan Rejn døyr på flekken av å lese det? Ein må ha stor tru på betydning av omdømme og medias makt for å akseptere den delen av historia. For ikkje å snakke om at det å omtale ei truloving i seg sjølv skulle vere slik skandalemat.