Notiser

Rektors orientering til styret 7. mai 2026

Sett frå Kaarstad-parken. Foto: HVO/Tone Solhaug

Studentombodet
Som styret har vore orientert om tidlegare sa HVL opp avtala om studenombod frå og med januar 2026. Vi har ei mellombels løysing på plass slik at ombodsrolla er fungerande. Det er ei glede å melde at HVO har inngått Studentombod OsloMet frå august, og ser fram til eit samarbeid med OsloMet om denne tenesta.  

Kompetansebudsjett
Regjeringa sitt varsla «kompetansebudsjett» vert eit nytt styringsverktøy frå 2027 der noko av målet er å kople utdanningstilbodet tettare til samfunnet sine behov. Arbeidet skal skje innanfor eksisterande økonomiske rammer gjennom tydelegare prioriteringar, dimensjonering og arbeidsdeling mellom institusjonane. Departementet varslar auka bruk av behovsanalysar og indikatorar for å sikre at sektoren leverer den kompetansen arbeidslivet faktisk etterspør. 

Studiesenter Søre Sunnmøre
Leiinga har hatt møte med ein aktør som arbeidar for å søke om midlar til å etablere eit studeisenter på Søre Sunnmøre, kanksje med sete i Volda. Dette kjem av at det er sett av statlege midlar til fylka for etablering av studiesenter. Møre og Romsdal har ein søknadsfrist for midlane den 15. mai. Leiinga vurderer det til at det truleg vert etablert eit studeisenter på Søre Sunnmøre i lys av dess emidlane, og at vi må syte for at dette vert ei styrke for HVO med godt samarbeid mellom HVO og eit eventuelt nytt studiesenter. 

Studenthuset Rokken
Studenthuset Rokken har utfordringar. Tidlegare har vi snaka om at dei har slitt med frivilligheita blant studentane, men dette er betre og fungerer på eit tilfredsstillande nivå. Utfordringa no handlar om økonomi. Det heng saman med auka kostnadar i tråd med inflasjonen i samfunnet, vesentleg auke i artisthonorar og også at ein etter korona generelt går mindre ut. Studentsamskipnaden har ett ned ei arbeidsgruppe som ser på kva eventuell tiltak ein kan gjere for å sikre drift i Rokken framover. Mi vurdering er at Rokken har ei veldig viktig betydning for studentmiljøet i Volda. 

Revisjon
HVO har denne veka motteke revisjonsberetninga frå riskrevisjonen, denne vert lagt fram på neste styremøte. Men det er godt å kunne informer om at HVO har motteke ei rein revisjonsberetning. 

Rektors appell – Rauma Pride 2026

Rektor deltok på Rauma Pride i Åndalsnes og holt appell.

Kjære alle saman – og gratulerer med dagen!

Eg er ikkje frå Rauma. Eg har reist hit frå Volda, som granne på Nordvestlandet – og det er ei ære å få stå på denne scena saman med dykk. For det som skjer her i dag, er noko av det finaste eit lokalsamfunn kan få til: folk som møter opp, heiser flagget og seier til kvarandre at her er det rom for alle.

Eg står her med fleire hattar på ein gong. Eg er Odd Helge. Eg er rektor og styreleiar ved Høgskulen i Volda. Og ja – eg er homofil. At eg kan seie dei tre tinga høgt, i same andedrag og med rak rygg, er ikkje noko eg alltid har kunna. Vegen dit var lang.

Lat meg byrje med noko som har skjedd no i vår. Medan vi gjer oss klare til å feire, har det rent inn pengar i to folkeinnsamlingar – nokre for å forsvare Pride i skulen, andre for å stoppe det. Til saman er summen over tre millionar kroner.

Tenk litt på det. Over tre millionar kroner – brukte på å krangle om born og unge skal få kjenne seg trygge på den dei er. I ei betre verd hadde dette vore unødvendige pengar, brukte på noko klokt og godt i staden. Men diverre er behovet der. Og det behovet har eit andlet.

For meg har det andletet alltid sett ut som ein gut på tolv–tretten år, med ei lærebok open framfor seg. I den boka las eg at «seksuell adferd og forplantning hører naturlig sammen». Eg las at folk som meg oftast valde å «leve som skjult homofil». Bodskapen var ikkje til å misforstå: det eg kjende, var det unaturlege. Eit avvik frå naturen sin orden. Det eg sat att med, var ei kjensle av å vere feil.

Den guten – det var meg. Og eg hadde trunge Pride i mitt klasserom, på 90-talet. Eg hadde trunge eit flagg, eit ord, eitt einaste menneske som sa høgt at det fanst rom for meg òg.

Men det fanst ikkje. Og det sette djupe spor. Då eg byrja å arbeide ved Høgskulen i Volda i 2006, gjekk eg faktisk inn att i skapet. Ikkje fordi nokon var vonde mot meg – det skjedde aldri. Men fordi det var heilt stilt. Eit vakuum. Og i det stille vakuumet vart skapet den tryggaste staden å vere.

Difor reagerer eg når nokon i dag seier at det er sjølve synlegheita som er problemet. At eit regnbogeflagg er tvang. For den guten i klasserommet fanst det ikkje noko flagg. Det fanst berre stille. Synlegheit er ikkje tvang. Synlegheit er det motsette av vakuumet. Det er nokon som seier, høgt nok til at du høyrer det: du er ikkje åleine.

Og her kjem rektoren inn. Mange unge frå Rauma og Romsdal studerer hjå oss i Volda. Vi utdannar lærarane som skal stå i klasseromma og møte born som den eg ein gong var. Ved høgskulen har vi nettopp vedteke ein ny visjon: «Danning og demokrati». Danning er ikkje å fortelje folk kva dei skal meine – det er å lære dei å tenkje sjølve, og å sjå mennesket i den andre. Demokrati er ikkje berre at fleirtalet får viljen sin; det er like mykje at vi vernar om dei få.

Eg veit at ikkje alle er samde med meg, og det skal det vere rom for. Eit ope og tolerant ordskifte er kjernen i det vi driv med på ein høgskule, og eg forsvarar gjerne retten din til å meine noko anna enn meg. Men kor mykje eit menneske er verdt, er ikkje ei meining vi skal krangle om. Det ligg fast.

For berre nokre veker sidan fekk Høgskulen i Volda Bygdeprideprisen. Då eg takka for han, sa eg at den prisen ikkje var min, som rektor. Han høyrde til dei som sit på hybelen og er usikre på om dei vågar å seie høgt at dei elskar nokon. Det står eg ved. Vi er stolte av prisen – og endå stoltare av det han står for.

Så når vi ser alle flagga her i dag, er det eit løfte. Til kvar einaste ein av dykk: Her er du velkomen. Her er du trygg. Her høyrer du til.

Vi står her for dei som framleis må gøyme seg. Vi står her for guten med læreboka. Og mest av alt står vi her for kvarandre – fordi kjærleik er kjærleik, og fordi vi saman byggjer eit varmare og opnare samfunn.

Riktig god Rauma Pride!

Appell Bygdepride

Appell frå rektor etter Bygdeprideparada 2026.

Kjære alle saman, gratulerer med dagen!

Sjå rundt dykk. Sjå dette havet av fargar, smil og fellesskap. Det er dette som er Volda. Det er dette som er bygda vår.

I dag står eg her framfor dykk med fleire hattar. Kven er eg? Eg er Odd Helge, eg er rektor, og ja – eg er homofil. Men vegen til å kunne seie dei tre tinga høgt og stolt i same setning, her i Volda, har vore lang .  

Då eg voks opp på 90-talet, las eg i læreboka mi at «de fleste mennesker er heterofile». Men boka gjekk lenger. Ho slo fast at «seksuell adferd og forplantning hører naturlig sammen».  

Smak litt på den setninga. Bodskapen til meg, og til alle andre i klasserommet, var ikkje til å ta feil av: Det eg følte, var det unaturlege. Det var eit avvik frå naturen sin orden. Difor var det kanskje ikkje så rart at den same læreboka konkluderte med at folk som meg ofte valde å «leve som skjult homofil». Det var den ramma samfunnet gav oss.  

Og det sette djupe spor. Då eg byrja å arbeide ved Høgskulen i Volda i 2006, valde eg faktisk å gå inn att i skapet. Eg var utrygg. Det var ikkje fordi nokon på høgskulen sa eller gjorde noko gale mot meg. Det skjedde aldri. Utfordringa var at det heller ikkje vart gjort noko for å vise inkludering. Det var eit vakuum. I det stille vakuumet vart skapet den tryggaste løysinga.  

Slik gjekk det i ti år. Då eg til slutt skreiv eit lesarbrev i avisa Møre i 2016, var det i protest mot eit lesarbrev frå pastor Hans Reite som gjekk til åtak på kjærleiken. Målet mitt var ikkje nødvendigvis å kome ut, men eg kjende at eg måtte ta til motmæle for å forsvare rettane våre. Resultatet vart likevel at mine eigne skapdører vart slått opp på vidt gap.  

Dette vart også eit vendepunkt for høgskulen. Vi skulle ikkje lenger vere eit stille vakuum. Då den aller fyrste Bygdepride-paraden vart arrangert, var det difor heilt avgjerande for meg å ta initiativ til at Høgskulen i Volda skulle delta offisielt, så eg tok kontakt med dåverande rektor og spurte om eg kunne melde HVO på i parada. Rektor var samd i at HVO skulle vere ein tydeleg medvandrare heilt frå starten av.

I forgårs skjedde det noko viktig på høgskulen. Då vedtok høgskulestyret vår heilt nye visjon for Høgskulen i Volda: «Danning og demokrati».

Dette er ein marsjordre for oss, og eit løfte til dykk.

For kva er danning om det ikkje inneber eit oppgjer med fordommar om kva som er «naturleg»? Danning handlar om å vekse som menneske og om å utfordre fordommar om kva som er «naturleg». Men danning og demokrati er ikkje noko som berre skjer inne i auditoria på høgskulen. Det skjer her ute i gatene, i idrettslaga og i heimane i Volda. Høgskulen og bygda heng i hop. Vi utdannar dei som skal vere lærarane til borna våre, journalistane som skal fortelje historiene våre, og dei som skal vareta oss når livet er vanskeleg.  

For at dei skal gjere ein god jobb, treng dei å ha opplevd eit Voldasamfunn der alle vert aksepterte for den dei er. Bygdepride er vår felles arena for å vise at Volda er ei bygd med vidsyn og varme.

Når vi ser alle flagga i dag, er det eit løfte til kvar og ein som bur her: Her er du velkomen. Her er du trygg. Her er du ein del av eit fellesskap som ikkje lenger er stille, men som feirar mangfaldet.

Vi går i parade for alle som framleis kjenner at dei må gøyme seg. Vi går for dei som bur i land der det er livsfarleg å vere den ein er . Men mest av alt går vi for kvarandre, her i Volda. Fordi kjærleik er kjærleik, og fordi vi saman skaper eit betre og meir ope samfunn.

Riktig god Bygdepride!

Rektors orientering til styret 12.03.2026

Leiar av Studentparlamentet Tale Rørvik Lejon leia samtala med statsmsinister Jonas Gahr Støre på ein framifrå måte. Foto: HVO/Steinarr Sommerset

Statsministerbesøk

Torsdag gjesta statsminister Jonas Gahr Støre høgskulen, i eit arrangement som verkeleg sette studentane våre i sentrum. Kantina var fylt til randa, og statsministeren tok seg god tid til å lytte og svare på spørsmål om alt frå pressa studentøkonomi og psykisk helse til rekrutteringsutfordringane i lærarutdanningane. Samtalen vart leia på framifrå vis av studentparlamentsleiaren vår, og særleg journaliststudentane fekk vist seg fram og utfordra statsministeren i pressesamtalene etterpå. Det var eit svært vellukka besøk som verkeleg syner at HVO er ein levande og viktig arena for nasjonale avgjerdstakarar.

HMS-dagen

HVO gjennomførte nett ein svært aktuell HMS-dag der hovudtemaet var endringane og dei økonomiske utfordringane høgskulen står i. Det vart lagt opp til ein open dialog om vegen vidare, der både leiinga, tillitsvalde, verneombod og bedriftshelsetenesta delte refleksjonar kring korleis vi saman kan takle reaksjonar og skape sunne endringsprosessar. Eit konkret og viktig poeng som vart trekt fram frå HR i denne samanhengen, er at talet på nytilsetjingar har gått kraftig ned dei siste åra. Dette viser tydeleg att ved at saksmengda i tilsetjingsutvala, TUFO og TADM, no er meir enn halvert, og for TUFO sin del handlar i dag fleirtalet av sakene om faglege opprykk heller enn nye tilsetjingar.

Studiebarometeret

Den generelle tilfredsheita blant studentane våre har auka frå 4,0 til 4,1. Det betyr at vi no ligg over landssnittet på 4,0, og vi held fram den solide framgangen frå 2023, då vi låg på 3,8. Vi må særleg trekkje fram biblioteket, som igjen gjer det svært skarpt. I tillegg er det spesielt gledeleg at vi skårar så høgt på studentmedverknad. Det syner at vi lukkast med eit av dei aller viktigaste satsingsområda i strategien vår, nemleg visjonen om å verkeleg vere «Tett på»

Arbeidsgruppe for kvalitetssystemet

Arbeidsgruppa for revisjon av kvalitetssystemet godt i gang med å forenkle systemet og gjennomgå prosessane våre. Eit sentralt grep er at dei føreslår å redusere kvalitetsområda frå åtte til seks, med tydelegare mål og betre operasjonalisering. Akkurat no jobbar gruppa særleg med å forbetre malar og heile rapporteringsløypa frå emne- til HVO-nivå, før dei i neste omgang kjem til å ta føre seg rutinane for akkreditering og revisjon av studietilbod. Arbeidet skal på høyring når det er sluttført og eit revidert kvalitetssystem vert lagt fram til styret for godkjenning.

Studentombodet

Som styret tidlegare er orientert om, har HVL sagt opp avtalen om studentombod. Vi har no fått på plass ei mellombels ordning, og arbeider parallelt med å få i stand ein ny, fast avtale med ein annan institusjon. Målet er å få på plass ei ordning som er langt mindre sårbar og meir robust for studentane våre enn den vi har hatt til no.

Kontorkartlegging

HVO har gjennomført ei kontorkartlegging for å ha betre oversikt over eventuelt leigebehov i det nye Aasenkvartalet, og departementet sitt krav om arealeffektivisering, og med tanke på behov når vi framover skal ut av paviljongane og lettbygget. Kartlegginga syner at vi kan optimalisere vesentleg betre når det gjeld lite brukte arbeidsplassar, noko som igjen vil redusere det framtidige behovet vårt for tilleggsareal når paviljongane vert fjerna. Eigedom er no i tett dialog med alle einingane for å finne gode løysingar for optimal bruk av eksisterande areal. Framover må vi forvente å i større grad ta i bruk dei kontorlandskapa vi allereie har på HVO, og då vil bookingkontora fungere glimrande som stillerom eller for intensive skriveperiodar.

Saker til etatsstyringsmøtet

Så langt har leiinga vurdert at vi har ei sak å melde inn til etatsstyringsmøtet i den 27. mai, nemleg lokaldemokratisenteret og det arbeidet. Dette for å få reflektere over behov et for dette saman med Kunnskapsdepartementet. Det vil vere fleire tema som er naturleg å diskutere, som fråfall, gjennomstrøyming, økonomien framover med meir, men alle desse kjem naturleg ut av årsrapporten. Så det er ikkje naturleg å melde det som eiga sak. 

Rektors orientering til styret 11.12.2025

Årets Erasmus+-institusjon 2025
Eg vil gjerne starte med ei god nyheit: Høgskulen i Volda er tildelt prisen for «Årets Erasmus+-institusjon 2025». Dette er ein prestisjetung anerkjenning blant alle høgskular og universitet i Noreg. Prisen viser at vår internasjonaliseringsinnsats – med høgt trykk i utveksling, god mottaking av internasjonale studentar, arbeid med mobilitet, integrering og internasjonalt samarbeid – blir lagt merke til nasjonalt. Den stadfestar at HVO er i front når det gjeld å gi studentar og tilsette eit ekte internasjonalt lærings- og utviklingsmiljø.

Demokratisenter
Eg vil også framheve ei svært positiv utvikling i forskings- og samfunnsengasjementet vårt: Sparebankstiftinga Søre Sunnmøre har vedteke å gje 2 millionar kroner til Høgskulen i Volda for utvikling av eit demokratisenter i Volda. Dette prosjektet skal kartlegge lokale utfordringar og legge til rette for tiltak som styrkjer medborgarskap, inkludering og demokratisk deltaking – særleg blant barn og unge. Dette viser at vårt samfunnsoppdrag og engasjement for lokaldemokratiet blir sett pris på, og gir oss gode moglegheiter til reell påverknad i regionen. Prosjektet er i samarbeid med Norsk Innovasjonssenter.

10 millionar til språkforsking
Eg vil gjerne trekke fram ei svært viktig forskings-nyheit: Førsteamanuensis Jade Sandstedt ved HVO har fått tildelt nær 10 millionar kroner frå Noregs forskingsråd til prosjektet «MInDReading». Over dei neste fire åra skal forskargruppa undersøke korleis dialektvariasjon – mellom ulike norske dialektar, nynorsk og bokmål — påverkar språkprosessering i hjernen. Dette er ei sterk anerkjenning av kompetansen i HVO-miljøet, og løftar HVO innan forsking.

Rekruttering lærarutdanningar
Vi har også fått ei god nyheit knytt til lærarutdanningane: Høgskulen i Volda er tildelt 1 million kroner til rekrutteringstiltak for både barnehagelærarutdanninga og lærarutdanningane. Midlane skal bidra til å styrke søkinga til desse utdanningane, som er kritisk viktige for regionen og der det nasjonalt er store rekrutteringsutfordringar.
Dette gir oss handlingsrom til å utvikle tiltak som kan treffe nye søkarar og støtte kommunane sitt kompetansebehov.

Arbeidsgrupper
Vi har no fleire viktige arbeidsgrupper i gang ved Høgskulen, mellom anna: arbeidet med kvalitetssystemet, strategiarbeidet og gjennomgangen av studieporteføljen. Dette er store og langsiktige prosessar som må sjåast i samanheng.

I tillegg har vi også peika ut ei arbeidsgruppe for kunstig intelligens på plass. Med tanke på å gi råd om bruk av KI i utdanningane, forskinga og forvaltninga og kome med framlegg til retningslinjer.

På bakgrunn av den økonomiske situasjonen vi ser i budsjettsaka og langtidsbudsjettet, og i tråd med styret sitt vedtak i Planar 2025 om ein gjennomgang av avdelingsstrukturen, vil leiinga no òg setje ned ei arbeidsgruppe som skal sjå på organiseringa av HVO på fleire nivå. Dette omfattar både avdelingsstruktur og organiseringa av dei administrative tenestene, og arbeidet skal munne ut i eit framlegg til styret i juni.

Vi planlegg å kome tilbake allereie i januar med ei samla styresak som gir ei løypemelding for arbeidsgruppene, framdrifta deira, og korleis desse tre linjene – strategi, portefølje og organisering – må koordinerast og sjåast i samanheng.

Påtroppande direktør Jan Olav Baarøy
Rektoratet hadde denne veka eit svært positivt og konstruktivt seminar med påtroppande direktør Jan Olav Baarøy. Han er godt i gang med å setje seg inn i organisasjonen og dei viktigaste utviklingsområda våre.

I januar og februar vil Baarøy kome til HVO ved fleire høve for å møte leiarar, tillitsvalde og studentar, slik at han får ein god start og eit breitt innblikk i organisasjonen.
Han vil vere klar til oppstart 1. mars som planlagt.Studentombod
Høgskulen på Vestlandet har sagt opp avtala vi har hatt om delt studentombod. Dette betyr at HVO no må finne ei ny og varig løysing for studentombodstenesta, noko studiedirektør er i gang med saman med resten av organisasjonen.

Kriseøving
Kriseleiinga gjennomførte i går ei vellukka kriseøving. Øvinga gav oss nyttige erfaringar og viste at både rutinar og samarbeidslinjer fungerer godt, samtidig som vi ser nokre område vi vil jobbe vidare med. Sikkerheit og beredskap er eit stort fokus i sektoren no, og direktøren deltok nyleg på det årlege sikkerheitsmøtet i Kunnskapsdepartementet, der dette vart løfta som eit av dei viktigaste utviklingsområda framover.

Utdeling FoU-prisen 2025

Prorektor Eirik Søvik delte ut FoU-prisen til forskingsprosjektet MANREPORT-IPV den 19. september 2025. Under føl helsinga til prisvinnaren.

Tre av forskarane som fekk FoU-prisen 2025 ved Høgskulen i Volda (f.v.): professor Silje Louise Dahl, professor og prosjektleiar Kjartan Leer-Salvesen og forskar Anita Dyb Linge. Foto: HVO

Det er ei stor glede for meg å stå her og dele ut FoU-prisen for 2025. FoU-prisen, oppretta i 2005, har vore delt ut til mange dyktige forskarar og forskingsmiljø på Høgskulen i Volda (HVO) opp gjennom tidene, og slik er det også i år. Med denne prisen ynskjer vi å rette merksemda mot FoU-arbeidet ved høgskulen og heidre framifrå innsats. Prisvinnarane våre er førebilete og modellar som bidreg til å auke kvaliteten til og omfanget av FoU-arbeidet på HVO.

I dag skal vi heidre innsatsen i eit særdeles viktig forskingsprosjekt. Årets pris går til prosjektet MANREPORT-IPV. Forskinga i prosjektet grip tak i eit stort folkehelseproblem – vald i nære relasjonar. Prosjektet set spesifikt søkelys på avverjeplikta i møte med partnarvald. Det er eit tverrfagleg samarbeidsprosjekt med forskingsresultat som vil bidra breitt i samfunnet gjennom publisering og formidling.

Forskarane i prosjektet er nasjonalt og internasjonalt leiande på fagfeltet. Prosjektet er framleis undervegs, men har allereie ført til publikasjonar av svært høg kvalitet. Dette har mellom anna resultert i professoropprykk, og det er fleire disputasar i emning frå ph.d.-stipendiatane i prosjektet.

Eit moment som eg ynskjer å trekke fram, er det store fokuset på formidling i prosjektet. Sidan prosjektet forskar på eit område der forskingsresultata direkte kan omsetjast i førebygging, er det godt å sjå kor mykje av innsatsen som har vorte retta mot å nå ut til dei som avverjeplikta vedkjem i det daglege.

HVO er ein institusjon med mange profesjonsutdanningar, der vi utdannar kandidatar som skal møte menneske i mange sårbare situasjonar. Derfor er det særskilt flott å kunne løfte fram forsking som bidreg til at profesjonsutøvarar kan ta betre vare på dei menneska dei møter.

HVO-professor Kjartan Leer-Salvesen leier prosjektet i tospann med Solveig Vatnar. Dei har også fått med seg forskarar frå Oslo Universitetssjukehus, Politihøgskulen og Høgskulen i Molde i prosjektet. Det er godt å sjå korleis ein samlar naudsynt kompetanse for å kunne undersøke ein slik samansett tematikk. Tidlegare år har det vore mange enkelt forskarar som har vorte heidra, men med dette prosjektet syner ein verkeleg kva som er råd å få til når fleire dreg i same retning.

Høgskulestyret, som er dei som tildeler prisen, har understreka kor viktig det er at tilsette ved høgskulen dreg i gang ambisiøse prosjekt som dette. MANREPORT er eit godt førebilete som viser kva som er råd å få til her hjå oss.

Det vert spanande å sjå kva som kjem ut av dette viktige prosjektet, og ikkje minst: kva forskarane i prosjektet finn på etterpå.

Med dette vil eg gratulere MANREPORT som årets FoU-prisvinnar. Takk for bidraget dykkar og for det de bringar til det akademiske fellesskapet vårt.

Rektors orientering til styret 30.10.2025

Dekan Jorunn Sem Fure har sagt opp
Dekan Jorunn Sem Fure har sagt opp si stilling som dekan ved Avdeling for samfunnsfag og historie og vil fråtre ved årsskiftet. Jorunn seier sjølv at ho har hatt gode år ved HVO og ASH, og legg vekt på det sterke kollegiale fellesskapet og gode arbeidsmiljøet i avdelinga. 

Årsaka til endringa er ønsket om å vere meir til stades for familien, og ho tiltrer på nyåret som museumsleiar for Festningsmuseet på Bergenhus, ein del av Forsvarshistorisk museum under Forsvarsdepartementet. 

Leiinga er i gang ein prosess for å konstituere ein dekan for avdelinga. Og vi håper å kunne gjennomføre eit omframt styremøte så snart som råd for å få på plass ein dekan.

HVO og Høgskulen i Molde går inn i NorPal
Høgskulen i Volda har saman med Høgskulen i Molde valt å gå inn i Norsk konsortium for palestinsk høgare utdanning (NorPal). Konsortiet er etablert for å støtte gjenoppbygginga av høgare utdanning og forsking i Palestina, og samlar ei rekke norske universitet og høgskular i eit felles akademisk solidaritetsarbeid.

Valet om å delta er forankra i ønsket om å bidra til internasjonal akademisk ansvar og støtte studentar og tilsette som er ramma av krigen. Gjennom NorPal vil HVO og HiMolde kunne delta i mobilitetsordningar, forskingssamarbeid og dialog med norske myndigheiter om eventuelle tiltak.

Arbeidsgrupper
Arbeidsgruppene knytt til strategi og kvalitetssystemet er sett ned og i gang med sitt arbeid. Og vi planlegg med at styret vil få ei løypemelding på neste styremøte. Leiinga ser også behov for å setje ned ei arbeidsgruppe knytt til bruk av KI på Høgskulen i Volda, mellom anna med eit blikk på bruk av KI i utdanningsverksemda, til dømes i arbeidskrav og eksamen. Men også knytt til bruk av KI i forvaltninga. I desse daga arbeidar leiinga også med å setje ned eit språkpolitisk utval, som er ei oppfølging av dei språkpolitiske retningslinjene som var vedtekne i det førre styret. 

Utdanningsdagen 2025 (tysdag 28. oktober)

Gjennom ein heil skuledag fekk drygt 750 elevar frå vidaregåande skular og folkehøgskular teste ut og høyre om kva ein lærer og gjer på dei ulike studia ved Høgskulen i Volda – og ikkje minst kva studentane fyller fritida si med i Volda. 

Utdanningsdagen er ein viktig av rettleiinga for yrkesval i skulane i regionen. Frå Søre Sunnmøre kjem alle vidaregåande skular, men vi har også avtalar med mange skular på Nordre Sunnmøre og i Nordfjord. På Utdanningsdagen fekk vi besøk av lærarar og rådgjevarar frå Ålesund, Borgund, Volda, Spjelkavik, Stranda, Vestborg, Ulstein, Stryn, Firda, Eid, Akademiet Ålesund og Ørsta, og dessutan Ålesund og Møre folkehøgskule. Arrangementet er Høgskulen i Volda sitt største enkeltståande rekrutteringstiltak.

Dei ulike utdanningane presenterte seg i dei forskjellige husa ved høgskulen. Med det fekk ungdommane sett mykje av høgskuleområdet og ein del av fasilitetane som finnast. Den siste delen av dagen var også sett av til å gjere nettopp det, bli kjend med campus og treffe studentorganisasjonar som stod på stand.

 Vi gler oss til å ønske neste kull velkomen til neste års Utdanningsdag.

Lønsforhandling i mål
Årets 2.5.1-forhandlingar er i mål, innan fristen. Og direktør og HR-sjef melder om gode og reelle forhandlingar med arbeidstakarorganisasjonane. Det vart ein kombinasjon mellom generelle og individuelle tillegg. 

Budsjett
Som tidlegare informert om og som styret ser av sakspapira i dag, så er peikar pilene nedover når det gjeld økonomien. Det vert gjort ein stor innsats i organisasjonen på alle nivå, for å legge gode budsjett og dobbeltsjekke desse. Einingane har nettopp gått gjennom budsjetta på nytt med kritisk blikk og året 2026 vert svært stramt økonomisk. I tillegg til god budsjettstyring må vi også arbeide for å auke inntektene, med mellom anna auka studiepoengproduksjon, utan at det går på kostnad av kvalitet og eventuelle nye BOA-inntekter. Vi startar også i desse dagar å gå gjennom studieporteføljen kritisk, for å vurdere denne framover. Når det arbeidet er gjennomført vil vi sjå vidare på organisering og avdelingsstruktur, slik det er signalisert i planar 2025. 

Rektors opningstale studiestart august 2025

Velkomne til eit nytt studieår ved Høgskulen i Volda!

Kjære studentar – nye og gamle.

Det er ei stor glede å sjå dykk her i dag. Studiestart markerer eit nytt kapittel – fullt av forventningar, håp og kanskje litt uro. Nokre av dykk er heilt nye her, andre er tilbake etter sommarferie. Nokre kjenner seg trygge, andre meir usikre og bekymra. Alt dette er heilt normalt.

Samtidig som vi samlast her i Volda, skjer det mykje ute i verda.

La oss møte ei ung kvinne som sit ved kjøkkenbordet ein morgon. Ho sjekkar nyheitene medan ho et frukost. Krigen i Ukraina er inne i sitt tredje år. Den humanitære katastrofa i Gaza dominerer oppslaga. I USA vert demokratiske verdiar  og akademisk fridom utfordra. Autoritære leiarar bruker frykt og splid som politiske verktøy.

Ho skrur av telefonen og ser lenge ut vindauget.
«Kva slags verd er det eigentleg eg lever i?» tenker ho.
«Kan eg stole på at det eg trur på framleis gjev meining?»

Det kan kjennast overveldande. Men midt i denne uroa finst det stader der fellesskap og omsorg får blomstre.

Volda er ein slik stad.

Her lærer du ikkje berre fag. Du lærer å sjå menneske. Å forstå. Å bry deg.

Og det er nettopp det verda treng – meir enn nokon gong.

La meg fortelje dykk historia om ein student som kom til Volda.

Første veka gjekk han mykje for seg sjølv. Han sat åleine i kantina, på lesesalen, på hybelen. Men ein dag i ein pause kom ein eldre student bort:
«Er du ikkje ny her?» spurde han.
«Eg heiter Mathias. Kom og sit med oss andre.»
Gjennom Mathias vart han kjent med Elin og Tormod. Tormod var frivillig på Rokken og inviterte han med. Det vart starten på eit fellesskap – og etter kvart også ein jobb på biblioteket.

Seks år seinare ser han framleis på Volda som ein heim, sjølv om han har flytta herifrå.

Alt fordi Mathias såg han – og sa hei.

I ei verd prega av polarisering og uro, treng vi folk som byggjer tillit.

Vi treng journalistar, sosialarbeidarar, kulturarbeidarar, lærarar – ja menneske som ser andre og skapar samhald. Dette er utdanningar som ikkje kan erstattast av algoritmar. Dei byggjer på det mest grunnleggjande menneskelege: evna til å sjå, forstå og hjelpe.

Ved Høgskulen i Volda utdannar vi menneske som skal stå i møte med andre – i klasserom, på institusjonar, i lokalsamfunn, i mediebiletet. De skal bli dei som lyttar, som formidlar, som støttar og som utfordrar. De som gjer samfunnet meir inkluderande, meir rettferdig og meir opplyst.
Ein god lærar kan endre eit liv.
Ein god journalist kan avsløre urett og styrke demokratiet.
Ein god sosialarbeidar kan hjelpe eit menneske til å finne tilbake til seg sjølv.
Ein god kulturarbeidar kan skape rom for identitet, fellesskap og forståing.

Dette er ikkje berre yrke – det er samfunnsbygging.

Og det startar her, med dykk, og med den kompetansen de utviklar i Volda.
Her byggjer vi ikkje berre fagleg kompetanse, men også relasjonar og vennskap.

Sjå rundt deg i dag: Kven kan du vere ein Mathias for? Kven kan du inkludere? Kven kan du spørje om hjelp?

Studietida handlar om å lære seg å samarbeide, å diskutere, å lytte og å forstå. Men også om å ta ansvar for eiga læring. Å stille spørsmål. Å vere nysgjerrig. Å utfordre – både andre og deg sjølv.

Dette tek du med deg frå Høgskulen i Volda: Kompetanse i å sjå, forstå og hjelpe andre. I ei verd som endrar seg, er dette ei investering i framtida – både for deg sjølv og for samfunnet. Så når du møter motgang, hugs: Verda treng deg. Akkurat slik du er. Saman med kompetansa du byggjer her i Volda.

Saman skal vi skape kompetanse for eit betre samfunn.

Og hugs – eit enkelt hei kan endre eit liv. Kanskje blir det du som gjer Volda til heim for nokon.

Lukke til med studielivet!

Rektor si orientering til styret 19.06.2025

HVO – miløjøfyrtårn

HVO er Miljøfyrtårn, ei sertifisering som skal bidra til meir miljøeffektivt arbeid. Det blir årleg utarbeida årleg rapport som dokumenterer miljøarbeidet, og det vert utarbeida konkrete tiltak. Høgskulen i Volda har det siste året redusert totalt energiutslepp med 24 prosent, færre reiser og tekniske oppgraderingar i bygningsmassen forklarar nedgangen. Vi ser også ein reduksjon på 19 prosent i flyreiser og 23 prosent i bilbruk, meir bruk av digitale alternativ, slik reisepolicy oppmodar om, kan vere årsak. Arbeidet med avfallshandtering er styrka, det er sette opp sorteringsstasjonar fleire plassar ved HVO.  Søppelsortering er eit prioritert tiltak i 2025, det er etablert samarbeid med kantina som fekk sertifisering i februar 2025, eit tiltak HVO har arbeidd for å få til. Møblar som har vore til over har blitt levert til Volda kommune for gjenbruk. Det er sett i verk  grønne tiltak på campus, som etablering av blomstereng og biehotell. Styret vil på neste styremøte få ei styresak om miljøfyrtårnarbeidet.

KI-senter

Høgskulen i Volda er no partnar i eitt av dei seks nasjonale sentera for forsking på kunstig intelligens, som del av regjeringa si KI-milliardsatsing. Senteret, «The Norwegian Centre for Trustworthy AI» (TRUST), skal utvikle ny teknologi og sikre ansvarleg bruk av KI i samfunnet. Deltakinga gir HVO ei unik moglegheit til å styrkje forskingsprofilen vår og vere ein aktiv aktør i eit nasjonalt kunnskapsfellesskap. Samstundes vil dette aktivisere stipendiatstillinga som Sparebanken Møre har støtta, og dermed knyte regional finansiering til nasjonal forskingssatsing.

Sparebank1-stifitnga

Høgskulen i Volda har motteke over 1,1 million kroner frå Sparebankstiftinga Søre Sunnmøre til eit nytt forskingsprosjekt innan førebyggjande folkehelse. Prosjektet, leia av førsteamanuensis Øyvind Arne Høydal, skal undersøkje korleis fysisk aktivitet kan førebyggje og behandle mentale og nevrodegenerative lidingar som depresjon og demens. Forskinga skjer i samarbeid med Volda sjukehus og DPS Ålesund, og vil nytte både fysiologiske data og kunstig intelligens – noko som kan vekkje internasjonal merksemd og styrkje HVO si rolle som regional forskingsaktør.

I 2026 markerer vi at det er 300 år sidan Hans Strøm blei fødd – ein viktig folkeopplysar, naturforskar og prest med sterk tilknyting til Volda. Høgskulen planlegg eit jubileum i hans namn, og vi har allereie fått 200 000 kroner i støtte frå Sparebankstiftinga Søre Sunnmøre til dette arbeidet. Jubileet vil vere ei moglegheit til å løfte fram både lokal historie og HVO si rolle som kunnskapsinstitusjon i Strøm si ånd.

Studiestart

Studiestart er 19. august, og planlegginga går svært godt. Alle avdelingar og fagmiljø er engasjerte i arbeidet med å ta imot både nye og tidlegare studentar på ein god måte. Faddervekastyret har gjort ein imponerande innsats, mellom anna med ei grundig ROS-analyse, og har utvida fadderveka til to veker for å gi betre rom for både organiserte og sosiale aktivitetar. Vi ser fram til ein trygg, inkluderande og livleg studiestart – i eit studiemiljø som vi veit mange studentar trekkjer fram som noko av det beste med å studere i Volda.

Sommar

I mai og juni har mange studentar fullført utdanninga si, og det har vore gjennomført ei rekkje avslutningar for avgangsstudentar. Vi er stolte av både studentane og våre tilsette som har følgt studentane fram til mål. Trass i ein travel periode med eksamen, sensur og planlegging av nytt studieår, har mange også funne tid til sosiale sommaravslutningar – noko som vitnar om eit sterkt og godt arbeidsmiljø ved høgskulen. Vi har mange dyktige tilsette som gjer ein framifrå jobb til det beste for studentane og forskinga. I tillegg vart Fjordkonferansen nyleg arrangert med temaet Tid – eit viktig samarbeid mellom Høgskulen i Volda, Høgskulen i Molde, NTNU og HVL.

Utviklingsavtalene med KD

På møtet med Kunnskapsdepartementet 18. juni blei det understreka at utviklingsavtalane skal vere eit strategisk styringsverktøy som både gir institusjonane handlingsrom og samtidig støttar nasjonale mål. Det blei peika på at tett kopling mellom utviklingsavtale og institusjonell strategi er avgjerande for at avtalen skal ha reell verdi. Samtidig er det behov for å tydeleggjere formål, mål og rapportering, og å vurdere korleis ein kan balansere autonomi med meir samordna styring. Departementet varsla endringar i rammeverket, med færre og meir målbare styringsparameter, og signaliserte eit sterkare fokus på utdanningskapasitet og dimensjonering inn i utviklignsavtalane. Det blei også diskutert korleis utviklingsavtalane kan bidra til betre arbeidsdeling i sektoren, og fleire tok til orde for at styringsdialogen må bli meir strategisk og mindre detaljstyrt. For Høgskulen i Volda betyr dette at vi må vere tydelege på vår eigen profil, og sikre at utviklingsavtalen er godt forankra i vår strategi og organisasjon. Institusjonane får ei bestilling i desember, og må i løpet av mars sende eit utkast til utviklingsavtale som skal vere styreforankra. Dette vil verte naturlege tema på fleire av styremøta i haust, januar og mars og passar sånn sett godt inn i strategiprosessen.

Utlysing direktør

I slutten av mai, før søknadsfristen var ute, valte innstillingsutvalet å utsetje søknadsfristen på studiedirektørstillinga. Bakgurnnen for dette var tilbakemeldingar får firmaet som leitar etter kandidatar at dei anbefalte meir tid til den prosessen. Vurderinga vart då at vi utsette fristen til etter sommaren. Ny frist er 25. august.

Høgskulen står støtt – med eller utan Aasenkvartalet

Vi ønskjer å kome med nokre refleksjonar i lys av utspel frå ordførar Sølvi Dimmen på heimesidene til Volda kommune og i Møre-Nytt 18. juni.

Først og fremst: Høgskulen i Volda står sterkt i regionen og i landet i dag, og vi tvilar ikkje på at høgskulen vil bestå i framtida.
Universitet og høgskular over heile landet må heile tida vurdere retning og dimensjonering, spesielt i eit 20-årsperspektiv, men HVO står støtt som ein viktig utdanningsinstitusjon i regionen – med eller utan Aasenkvartalet.

Aasenkvartalet i seg sjølv er ikkje avgjerande for høgskulen si framtid. Men det kan opne opp for viktige samarbeid, til dømes med eit innovasjonssenter og eit nytt hotell til glede for både tilreisande, regionen og høgskulen sjølv.

Rektor Odd Helge Mjellem Tonheim og direktør Oddrun Rangsæter (Foto: HVO/Steinarr Sommerset)

Eit innovasjonssenter, der næringsliv og utdanning møtest, kan styrke banda mellom HVO, offentleg sektor og næringslivet. Det kan også andre tiltak gjere. Her ligg det mange moglegheiter for gjensidig nytte og verdiskaping.

Men samtidig er det viktig å understreke dette: Det som er avgjerande for høgskulen sin eksistens, er at vi tilbyr utdanningar av høg kvalitet, at innhaldet i undervisninga er godt, og at forskinga vi driv med, har betydning for samfunnet. Og det er eit resultat av dyktige tilsette og hardtarbeidande studentar. I landsmålestokk har Volda ein stor campus. Vi har vekst i barnehagestudentar sjølv om den nasjonale trenden går den andre vegen. Vi har to solide doktorgrader og vi er med i eit nytt stort KI-prosjekt.

Eit eventuelt samarbeid med Aasenkvartalet og næringslivet kan vere eit nyttig tilskot – men høgskulen sin verdi og framtid står først og fremst på innhald, fagleg kvalitet og relevans.

Oddrun Rangsæter (konst. direktør) og Odd Helge Mjellem Tonheim (rektor)

(Lesarinnlegg sendt til Møre-Nytt og Møre 19.6.2025)