{"id":613,"date":"2016-06-07T08:22:10","date_gmt":"2016-06-07T06:22:10","guid":{"rendered":"http:\/\/blogg.hivolda.no\/jr\/?p=613"},"modified":"2016-06-07T08:22:10","modified_gmt":"2016-06-07T06:22:10","slug":"bolk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogg.hivolda.no\/jr\/2016\/06\/07\/bolk\/","title":{"rendered":"Bolk – digitalisering og kvalitetsheving"},"content":{"rendered":"

BOLK\u00a0er eit d\u00f8me p\u00e5 at digitalisering ikkje treng om \u00e5 vere smertefritt, gratis eller arbeidssparande – i f\u00f8rste omgang. Men\u00a0vi kan heller ikkje la vere.<\/p>\n

Dei to viktigaste tinga vi\u00a0har l\u00e6rt etter eitt \u00e5r med\u00a0BOLK er:<\/p>\n

    \n
  1. Lag pensumliste og kompendium i god tid – det er for seint \u00e5 starte etter 1.juli fordi klarering i BOLK kan ta lang tid.<\/li>\n
  2. Sjekk alle pensumreferansar i ORIA – d\u00e5 finn du ut om litteraturen er tilgjengeleg i elektronisk versjon.<\/li>\n<\/ol>\n

    V\u00e5ren 2015 vedtok Strategisk studienemnd at H\u00f8gskulen i Volda skulle g\u00e5 over til \u00e5 bruke BOLK for klarering og produksjon av kompendium:<\/p>\n

    Sak 9\/15:\u00a0Strategisk studienemnd vedtek at H\u00f8gskulen i Volda tek i bruk modell 2:\u00a0Alle kompendium vert laga som PDF og skal berre distribuerast som PDF<\/p><\/blockquote>\n

    Tenestene som\u00a0BOLK tilbyr er b\u00e5de klarering av opphavsrett til kompendietekster og digital produksjon av kompendia. BOLK er eigd av Kopinor. Gjennom BOLK kan\u00a0Kopinor p\u00e5 ein lettare og sikrare m\u00e5te f\u00e5 betaling for bruk av artiklar og bokkapittel i v\u00e5re kompendium. Mange fagtilsette ved HVO er med i organisasjonar som er med i Kopinor-paraplyen. Som til d\u00f8mes Den norske forfattarforening, Norsk Faglitter\u00e6r Forfattar- og oversettarforening, Norsk Journalistlag og andre. Ei krone til Kopinor blir alts\u00e5 ei krone til sin eigen organisasjon.<\/p>\n

    Det er nok liten tvil om at det blir laga\u00a0kompendium ved H\u00f8gskulen i Volda – b\u00e5de f\u00f8r og no –\u00a0utan at klarering av og betaling for\u00a0opphavsrett er ordna p\u00e5 skikkeleg vis. P\u00e5 den m\u00e5ten taper fagtilsette indirekte inntekter ved at Kopinor ikkje f\u00e5r rett betaling. Og det er heller\u00a0ikkje lovleg.<\/p>\n

    Etter at vi tok i bruk BOLK har v\u00e5r betaling til Kopinor auka med ca 50 prosent – fr\u00e5 knapt ein million i 2014 til ca 1,5 mill i 2016. Rekninga blir sendt vidare til studentane, og om studantane f\u00e5r betre kvalitet p\u00e5 tenestene fr\u00e5 oss s\u00e5 er det antakelig verd prisen. Kanskje sparer ogs\u00e5 studentane p\u00e5 dette samla sett fordi dei f\u00e5r gode kompendium i staden for ei og anna fagbok.<\/p>\n

    Eit heilt anna sp\u00f8rsm\u00e5l er om BOLK er eit godt system. Det er det f\u00f8rebels ikkje. For fagtilsette varierer det mykje om litteratur er tilgjengeleg gjennom BOLK. Om litteraturen ikkje finst m\u00e5 den klarerast av BOLK, og det har i ein del tilfelle g\u00e5tt lenger enn dei to vekene som BOLK\u00a0seier ein m\u00e5 rekne med. Ein ting er at ting tar tid – verre er det n\u00e5r ein ikkje veit n\u00e5r ting blir ferdig. Slikt skapar uvisse, irritasjon – og antakelig avvising av heile systemet.<\/p>\n

    Det var nok mange av oss som trudde at BOLK var lettare \u00e5 ta i bruk enn det faktisk viste seg \u00e5 vere. Vi sette\u00a0difor heller\u00a0ikkje av nok\u00a0ressursar til oppl\u00e6ring\u00a0eller til \u00e5 yte god nok service til dei \u00a0mange fagtilsette som skulle ta i bruk BOLK. Men for v\u00e5re studentar og andre\u00a0samarbeidspartar er det uansett den samla opplevinga av kva vi leverer som er viktig, og her har vi eit felles ansvar.<\/p>\n

    L\u00e6rdommen fr\u00e5 det f\u00f8rste \u00e5ret er\u00a0\u00e5 starte s\u00e5 tidleg som r\u00e5d med \u00e5 lage kompendium i BOLK. Det er ein risikosport for studentane og studiekvaliteten om kompendia f\u00f8rst blir tilgjengelege langt ut i semesteret.<\/p>\n

    For \u00e5 gjere det heilt klart: Vi kan ikkje\u00a0avdigitalisere kompendieproduksjonen.<\/p><\/blockquote>\n

    Ein annan mangel ved BOLK er at somme filer\u00a0som BOLK sj\u00f8lv har levert ikkje er av god nok kvalitet. Dei er rett og slett ikkje leselege.\u00a0Dette har\u00a0BOLK f\u00e5tt beskjed om, og m\u00e5 skjerpe kvalitetskontrollen og raskt rette opp slike feil n\u00e5r vi som brukarar gir beskjed om det. Igjen: Vi m\u00e5 starte arbeid med kompendium s\u00e5 tidleg som r\u00e5d.<\/p>\n

    I m\u00f8tet med eit system som vert opplevd som tungvint har mange fagtilsette f\u00e5tt hjelp fr\u00e5 sine fagleg-administrative tilsette. Eg h\u00e5per at dette korpset no etter eitt \u00e5rs arbeid med BOLK har f\u00e5tt nyttige erfaringar som kan brukast til kompendieproduksjonen no i haust.\u00a0Dei har brukt mange timar p\u00e5 \u00e5 hjelpe fagtilsette med \u00e5 lage kompendium.<\/p>\n

    For somme emne har nok truleg\u00a0dei fagtilsette heller sett b\u00f8ker p\u00e5 pensumlistene framfor artiklar eller bokutdrag. Mange studentar vil nok sette pris p\u00e5 akkurat det, men n\u00e5r det gjeld val av litteratur\u00a0m\u00e5 fagmilj\u00f8a gjere sine eigne vurderingar.<\/p>\n

    Det er framleis mange\u00a0uavklara sp\u00f8rsm\u00e5l knytt til korleis vi skal organisere oss internt. Og det gjeld b\u00e5de ansvar, kompetanse og \u00f8konomi.<\/p>\n

    Kva ansvar har fagmilj\u00f8a?<\/strong><\/p>\n

    Det faglege ansvaret for pensumlistene m\u00e5 naturlegvis fagmilj\u00f8a ta – og det er kanskje den st\u00f8rste fordelen med BOLK: Dei fagtilsette kan f\u00e5\u00a0veldig god kontroll over kompendieproduksjonen. For ein del\u00a0kompendium har det vore berre \u00e5 sette saman kompendiet og trykke p\u00e5 send –\u00a0og s\u00e5 blir kompendiet produsert. Eg er klar over at i praksis har det ikkje vore s\u00e5 enkelt som dette, dessverre. Sj\u00f8lv om ein kan f\u00e5 inntrykk av at det er slik i reklamefilmen p\u00e5 BOLKS nettsider.<\/p>\n

    Fagmilj\u00f8a har naturlegvis\u00a0heilt og fullt ansvar for det faglege innhaldet i pensumlistene. Men ogs\u00e5 n\u00e5r det gjeld form og kvalitetssikring av\u00a0pensumlistene s\u00e5\u00a0har fagmilj\u00f8a eit ansvar. P\u00e5 denne nettsida finn du r\u00e5d og retningsliner for skriving og sitering<\/a> ved H\u00f8gskulen i Volda – blant anna r\u00e5d og retningsliner for digitale kompendium.<\/p>\n

    I retningslinene for pensumlister st\u00e5r blant anna f\u00f8lgjande:<\/p>\n

    Sjekk av pensumlista<\/strong> <\/em>
    \nF\u00f8r pensumlista vert publisert b\u00f8r ein sjekke at denne har: <\/em>
    \n– Alfabetisk sortering <\/em>
    \n– Rett forfattarnamn og tittel <\/em>
    \n– Siste utg\u00e5ve av boka\/b\u00f8kene. Tips: S\u00f8k i Oria     www.oria.no <\/a><\/em>
    \n– For eldre b\u00f8ker: Er desse framleis til sals? <\/em>
    \n– Korrekt referansestil (t.d. APA)<\/em><\/p>\n

    Det burde ogs\u00e5 st\u00e5tt i denne sjekklista at alle pensumreferansar b\u00f8r sjekkast i Oria for \u00e5 finne ut kvar\u00a0dei er tilgjengelege, eller i praksis: Om dei er tilgjengelege i elektronisk versjon. Stadig fleire tidsskriftartiklar blir tilgjengelege i Oria, og Nasjonalbiblioteket fyller stadig vekk p\u00e5 med digitale utg\u00e5ver av norske b\u00f8ker.<\/p>\n

    Somme\u00a0fagtilsette har teke for lett p\u00e5 \u00e5\u00a0sjekke tilgjenge tidlegare. Diverre skaper det problem for andre – s\u00e6rleg bokhandelen og biblioteket – og siste instans studentane.<\/p>\n

    I ekstreme tilfelle har litteratur ikkje vore tilgjengeleg i bokhandelen f\u00f8r sv\u00e6rt n\u00e6r eksamen, har Studenttinget rapportert om. Det er naturlegvis ikkje holdbart. S\u00e5\u00a0fagtilsette b\u00f8r\u00a0ogs\u00e5 ta eit ansvar for at litteratur faktisk er tilgjengeleg for studentane i god tid f\u00f8r semesterstart – spesielt om ein vel \u00e5 sette opp vanskeleg tilgjengeleg litteratur. Ideelt sett burde nok litteraturen – ogs\u00e5 kompendia – vore klare i god tid f\u00f8r sommarferien. Somme studentar \u00f8nskjer faktisk \u00e5 lese i sommarferien og d\u00e5 b\u00f8r pensum vere spikra og litteraturen tilgjengeleg.<\/p>\n

    Lang tid p\u00e5 godkjenning av\u00a0litteratur som ikkje ligg i BOLK blir berre ein ny versjon av dette problemet.<\/p>\n

    Noko anna er at somme pensumlister faktisk blir justerte heilt fram til studiestart. Det er uheldig. Studentane\u00a0fortel at dei har kj\u00f8pt b\u00f8ker i god tid – som ved studiestart viser seg har vorte fjerna fr\u00e5 pensum.\u00a0Eg trur ikkje pensum blir av vesentleg betre kvalitet om ein lagar listene\u00a0ferdig i all hast i august framfor \u00e5 gjere det ferdig i juni. S\u00e5 igjen: Gjer ting ferdig i god tid.<\/p>\n

    Kva med studentane?<\/strong><\/p>\n

    For studentane b\u00f8r det ikkje spele noko rolle korleis h\u00f8gskulen\u00a0organiserer og styrer med BOLK. Studentane\u00a0b\u00f8r f\u00e5 pensumlistene tidleg og\u00a0vere sikre p\u00e5 at litteraturen er lett tilgjengeleg i god tid f\u00f8r studiestart.\u00a0Om det ligg ei pdf-fil i Fronter s\u00e5 b\u00f8r studentane vite at den er lovleg og klarert. Og det er HVOs\u00a0ansvar.<\/p>\n

    Men studentane vil f\u00e5 merke BOLK p\u00e5 ein annan m\u00e5te. Studentane betalar semesteravgift der ogs\u00e5 utgifter til BOLK blir dekt.<\/p>\n

    N\u00e5r BOLK-kostnadene aukar dekkjer ikkje lenger kopiavgifta kostnadene og dermed b\u00f8r avgifta auke. Men p\u00e5 den andre sida vil fleire\u00a0elektroniske kompendium f\u00f8re til at studentane m\u00e5 kj\u00f8pe f\u00e6rre b\u00f8ker, s\u00e5 antakelig endar\u00a0totalrekneskapen til studentane i pluss.<\/p>\n

    Fakta om BOLK ved H\u00f8gskulen Volda\u00a0<\/strong><\/p>\n