{"id":3020,"date":"2021-06-14T12:19:52","date_gmt":"2021-06-14T10:19:52","guid":{"rendered":"http:\/\/blogg.hivolda.no\/jr\/?p=3020"},"modified":"2021-06-14T21:25:46","modified_gmt":"2021-06-14T19:25:46","slug":"opningshelsing-pa-fagdag-gudsord-og-folkesprak-14-06-2021","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogg.hivolda.no\/jr\/2021\/06\/14\/opningshelsing-pa-fagdag-gudsord-og-folkesprak-14-06-2021\/","title":{"rendered":"Opningshelsing p\u00e5 fagdag: «Gudsord og folkespr\u00e5k», 14.06.2021"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Program for seminaret: «Gudsord og folkespr\u00e5k»<\/a><\/p>\n\n\n\n

Kj\u00e6re m\u00f8telyd!<\/p>\n\n\n\n

Passande nok er vi samla her i dag, i Berte Kanutte-huset<\/a>. Berte Kanutte Aarflot var for si tid ein folkekj\u00e6r diktar av religi\u00f8se songar og salmar<\/a>. Og vi kan vere stolte av ho og hennar arbeid, b\u00e5de lokalt og nasjonalt. Og det er derfor huset har vorte kalla opp etter ho.<\/p>\n\n\n\n

Berte Kanutte Aarflot d\u00f8ydde i 1859 og hadde ikkje tilgang til nynorsk spr\u00e5k d\u00e5 ho utvikla sine diktarevner og var p\u00e5 sitt mest aktive. Men skal tru om ikkje ho hadde dikta p\u00e5 landsm\u00e5l om ho hadde vore f\u00f8dd litt seinare? Det f\u00e5r vi aldri vite.<\/p>\n\n\n\n

Bernt St\u00f8ylen skreiv ein biografi, p\u00e5 nynorsk, om Berte Kanutte i bladet Stille Stunder i 1889-1890<\/a>. S\u00e5 landsm\u00e5lsfolket tok p\u00e5 ein m\u00e5te til seg Berte Kanutte og fekk kanskje noko godhug for m\u00e5let n\u00e5r ein s\u00e5 kjend diktar vart omtala? <\/p>\n\n\n\n

Eg har forst\u00e5tt det slik at Ivar Aasen vurderte det slik at det kanskje var dei danske Gudsorda som ville bli vanskelegast \u00e5 byte ut med norske ord. Eit Gudsord fr\u00e5 Danmark hadde nok st\u00f8rre tyngde enn eit gudsord p\u00e5 landsm\u00e5l. At Jesus snakka dansk var jo noko alle visste. Det hadde han gjort i fleire hundre \u00e5r.\u00a0<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Ein av spr\u00e5kkonsulentane tidleg i arbeidet med den nynorske omsettinga var professor og seinare biskop W. K. Bugge, og han fann det naudsynt \u00e5 kome med ei lita sj\u00f8lvmelding i h\u00f8ve arbeidet som hadde starta med bibelomsettinga til landsm\u00e5l, her sitert i Jarle Bondeviks bok «Og ordet vart nynorsk» (2003, side 57):<\/p>\n\n\n\n

«For at forebygge mulige Misforstaaelser tror jeg at burde tilf\u00f8ie, at denne min Erkl\u00e6ring over Pr\u00f8veovers\u00e6ttelsen slet ikke indeholder nogen Udtalelse fra min Side angaaende N\u00f8dvendigheden eller \u00d8nskeligheden af overhovedet at foranstalte Overs\u00e6ttelser af den hellige Skrift paa det saakaldte Landsmaal, ligesom jeg selvf\u00f8lgelig heller ikke kan have nogen Mening om den Sprogform hvori den her omhandlede Overs\u00e6ttelse er udf\u00f8rt»<\/em><\/p>\n\n\n\n

Ein m\u00e5 hugse p\u00e5 at nynorskr\u00f8rsla, landsm\u00e5lsr\u00f8rsla, inneheldt mange element som nok kunne reknast som undergravande, trugande eller beint fram revolusjon\u00e6re i si tid. Til d\u00f8mes hadde Landsm\u00e5lsavisa Vestmannen i alle fall lokalt f\u00e5tt tilnamnet «Styggemannen»<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Men s\u00e5 vart nynorsken verkeleg eit folkespr\u00e5k i f\u00f8rste halvdel av 1900-talet. Det skjedde gjennom folker\u00f8ystingar i kommunar, skulekrinsar og i kyrkjesokn. S\u00e5 det viste det seg at gudsordet p\u00e5 landsm\u00e5l spreidde seg minst like sn\u00f8gt som p\u00e5 andre samfunnsomr\u00e5de. Det er ikkje urimeleg \u00e5 tru at det fanst b\u00e5de ein landsm\u00e5ls bibel og ei salmebok var heilt n\u00f8dvendig for \u00e5 gje folk eit reelt val.  Men dette skal vi nok f\u00e5 vite meir om i dag p\u00e5 dette seminaret.<\/p>\n\n\n\n

Eg er veldig glad for at dette seminaret har kome i stand, p\u00e5 mange plan:<\/p>\n\n\n\n