{"id":2440,"date":"2020-02-25T12:50:54","date_gmt":"2020-02-25T11:50:54","guid":{"rendered":"http:\/\/blogg.hivolda.no\/jr\/?p=2440"},"modified":"2020-03-09T15:18:53","modified_gmt":"2020-03-09T14:18:53","slug":"framlegg-til-nye-sprakpolitiske-retningsliner-hogskulen-tek-storre-ansvar-for-nynorsk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogg.hivolda.no\/jr\/2020\/02\/25\/framlegg-til-nye-sprakpolitiske-retningsliner-hogskulen-tek-storre-ansvar-for-nynorsk\/","title":{"rendered":"Framlegg til nye spr\u00e5kpolitiske retningsliner: H\u00f8gskulen tek st\u00f8rre ansvar for nynorsk"},"content":{"rendered":"\n

Det siste halv\u00e5ret har ei arbeidsgruppe p\u00e5 h\u00f8gskulen arbeidd med nye spr\u00e5kpolitiske retningsliner, og no er framlegget deira p\u00e5 h\u00f8yring. <\/p>\n\n\n\n

H\u00f8yringsbrev, framlegget til arbeidsgruppa og dei gjeldande retningslinene fr\u00e5 2014 er samla i denne mappa. <\/a><\/p>\n\n\n\n

Alle som vil kan kome med innspel og h\u00f8yringsfristen er 1. april 2020. Det er styret som til slutt skal vedta nye spr\u00e5kpolitiske retningsliner.  <\/p>\n\n\n\n

Arbeidsgruppa har\nlagt vekt p\u00e5 \u00e5 formulere seg kort: Framlegget til retningsliner er berre p\u00e5 to\nsider. Forbilledleg! <\/p>\n\n\n\n

P\u00e5 eit h\u00f8yringsm\u00f8te\ntysdag 24. februar m\u00f8tte arbeidsgruppa andre spr\u00e5kinteresserte p\u00e5 h\u00f8gskulen og\neg reknar med mange av poenga fr\u00e5 diskusjonen b\u00e5de vil og b\u00f8r bli diskutert i\nden formelle h\u00f8yringa. <\/p>\n\n\n\n

I dette blogginnlegget har eg drive litt sj\u00f8lvplukk i argumenta som vart framf\u00f8rt av flinke og engasjerte kolleger p\u00e5 h\u00f8yringsm\u00f8tet. S\u00e5 dette er ikkje eit m\u00f8tereferat men meir ein status av kva sp\u00f8rsm\u00e5l som vekker diskusjon og mi eiga vurdering av dei spr\u00e5kpolitiske retningslinene pr i dag. <\/p>\n\n\n\n

P\u00e5 overordna niv\u00e5\nseier framlegget til retningsliner f\u00f8lgjande om kva som er m\u00e5let for h\u00f8gskulens\nspr\u00e5kpolitikk:<\/p>\n\n\n\n

Den spr\u00e5klege kvaliteten skal vere god i all kommunikasjon som h\u00f8gskulen har ansvaret for. Prinsippet om klarspr\u00e5k;  eit korrekt, klart og mottakartilpassa spr\u00e5k, skal leggjast til grunn for all skriftleg kommunikasjon fr\u00e5 og ved H\u00f8gskulen i Volda.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Nynorsk som hovudspr\u00e5k<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Punktet som eg meiner alle p\u00e5 HVO b\u00f8r vere mest klar over handlar om nynorsk. H\u00f8gskulen i Volda har vore viktig for nynorsk, og omvendt. Kanskje hadde vi ikkje hatt nokon h\u00f8gskule i Volda hadde det ikkje vore for at nynorsk er ein s\u00e5 sterk del av v\u00e5r historie, kultur og identitet? <\/p>\n\n\n\n

I den gjeldande strategiplanen for h\u00f8gskulen<\/a> er nynorsk nemnt i fleire samanhengar – blant anna st\u00e5r det at «Nynorsk spr\u00e5k og kultur er ein viktig del av identiteten v\u00e5r», og at vi skal «ta eit s\u00e6rleg ansvar for forsking p\u00e5 nynorsk spr\u00e5k og litteratur og sikre nynorsk som fagspr\u00e5k.» Strategiplanen vil bli revidert eller nyskriven i 2020, og korleis vi skal forholde oss til nynorsk i den nye planen har vi nok i praksis f\u00e5tt eit innspel p\u00e5 gjennom framlegget til nye spr\u00e5kpolitiske retningsliner. <\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Men korleis skal ein formulere v\u00e5rt forhold til nynorsk p\u00e5 rett m\u00e5te i eit dokument med tittelen «spr\u00e5kpolitiske retningsliner»? <\/p>\n\n\n\n

Her kan det passe \u00e5\nl\u00f8fte fram heile det andre avsnittet i framlegget fr\u00e5 arbeidsgruppa: <\/p>\n\n\n\n

I Lov om spr\u00e5k blir det streka under at offentlege organ har \u00abeit ansvar for \u00e5 fremje det minst brukte spr\u00e5ket\u00bb. H\u00f8gskulen i Volda har eit s\u00e6rleg ansvar for \u00e5 fremje nynorsk spr\u00e5k og kultur, b\u00e5de fordi nynorsk er eit mindretalsspr\u00e5k som har rett p\u00e5 s\u00e6rskilt vern, og fordi H\u00f8gskulen i Volda ligg midt i kjerneomr\u00e5det for dette spr\u00e5ket. P\u00e5 denne bakgrunnen skal nynorsk vere hovudspr\u00e5ket ved HVO, slik at institusjonen st\u00e5r fram med ein tydeleg nynorsk profil.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Mi vurdering er at framlegget g\u00e5r eit hakk eller to opp i v\u00e5re ambisjonar om \u00e5 ha ein nynorsk profil. Eller kanskje med ei noko meir h\u00f8gstemt formulering: «Vi skal varveitsle<\/a> nynorsk» – ta vare p\u00e5 nynorsk s\u00e5 godt vi kan, p\u00e5 v\u00e5re omr\u00e5de. <\/p>\n\n\n\n

Det m\u00e5 her leggast til at den nye spr\u00e5klova enno ikkje er vedtatt av Stortinget, men formuleringa «det minst brukte spr\u00e5ket» f\u00e5r vi tru overlever behandlinga. <\/p>\n\n\n\n

Les\nmeir om framlegget til ny spr\u00e5klov og stortingsmeldinga om spr\u00e5k p\u00e5\nKunnskapsdepartementets nettsider.<\/a><\/p>\n\n\n\n

Her\ner H\u00f8gskulen i Voldas h\u00f8yringssvar p\u00e5 framlegget til ny spr\u00e5klov.<\/a><\/p>\n\n\n\n

Fr\u00e5 f\u00f8r har H\u00f8gskulen p\u00e5 Vestlandet (HVL)<\/a> ogs\u00e5 profilert seg som ein h\u00f8gskule som \u00f8nskjer \u00e5 ta vare p\u00e5 nynorsk spr\u00e5k. Nettavisa P\u00e5H\u00f8yden gjorde eit poeng av dette i eit oppslag: <\/p>\n\n\n\n

HVL vil ta plassen som h\u00f8gskulen for nynorsk (P\u00e5H\u00f8yden, 28. april 2018).<\/a><\/p>\n\n\n\n

Bakgrunnen\nfor oppslaget var at den nyfusjonerte h\u00f8gskulen hadde skrive spr\u00e5kpolitiske\nretningsliner der seniorr\u00e5dgivar Georg Arnestad i f\u00f8lgje P\u00e5H\u00f8yden lova at HVL\nskulle bli «den fremste i landet» p\u00e5 spr\u00e5k. Og HVL seier blant anna\nat «HVL skal ha ein tydeleg nynorsk profil, og bruke\neit levande og godt nynorsk spr\u00e5k.».<\/p>\n\n\n\n

Her er HVLs spr\u00e5kpolitiske retningsliner, vedtatt av h\u00f8gskulestyret 26.\napril 2018<\/a>. <\/p>\n\n\n\n

Men tilbake til\nH\u00f8gskulen i Voldas framlegg til nye retningsliner. Korleis skal vi i praksis ta\neit s\u00e6rleg ansvar og praktisere nynorsk som «hovudspr\u00e5k»? <\/p>\n\n\n\n

I framlegget til\nretningsliner er det s\u00e6rleg nemnt l\u00e6rar- og barnehagel\u00e6rarutdanningane og vist\ntil nasjonale rammeplanar. Men s\u00e5 kjem utvalets kompromissformulering n\u00e5r det\ngjeld andre utdanningar ved h\u00f8gskulen: <\/p>\n\n\n\n

«Ogs\u00e5 andre utdanningar b\u00f8r f\u00f8rebu studentane p\u00e5 den spr\u00e5klege kvardagen dei skal arbeide i.»<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Med «andre utdanningar» er det nok s\u00e6rleg tenkt p\u00e5 profesjonsutdanningar som sosionom, barnevern, administrasjon og leiing – og ikkje minst mediefaga. <\/p>\n\n\n\n

Sosionom, barnevern\nog administrasjon\/leiing er jo s\u00e6rleg retta inn mot offentleg sektor og der er\ndet s\u00e6rlege forventningar til at tilsette skal kunne meistre b\u00e5de bokm\u00e5l og\nnynorsk. <\/p>\n\n\n\n

For mediefaga er\ndette veldig variert. Spr\u00e5kval i media b\u00e5de kan handle om den einskilde\nmedarbeidar sitt personlege val, somme mediebedrifter har ein spr\u00e5kpolitikk\neller eit konsept som tilseier den eine andre eller begge m\u00e5lformer. Og i andre\ndelar av mediebransjen m\u00e5 ein f\u00f8lgje oppdragsgjevar sine krav til spr\u00e5k. <\/p>\n\n\n\n

Eg b\u00e5de h\u00e5per og\nreknar med at dette punktet  blir\ndiskutert i h\u00f8yringssvara – og i fagmilj\u00f8a ogs\u00e5 etterp\u00e5. <\/p>\n\n\n\n

Sj\u00f8lv b\u00e5de h\u00e5per og\ntrur eg at formuleringane om nynorsk som hovudspr\u00e5k blir halde fast p\u00e5. <\/p>\n\n\n\n

Meir enn nynorsk<\/strong><\/p>\n\n\n\n

No handlar dei\nspr\u00e5kpolitiske retningslinene om meir enn nynorsk, og her er er nokre moment: <\/p>\n\n\n\n