{"id":1725,"date":"2018-06-06T11:22:59","date_gmt":"2018-06-06T09:22:59","guid":{"rendered":"http:\/\/blogg.hivolda.no\/jr\/?p=1725"},"modified":"2018-06-08T11:41:41","modified_gmt":"2018-06-08T09:41:41","slug":"opningshelsing-pa-symposium-for-skriftkultur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogg.hivolda.no\/jr\/2018\/06\/06\/opningshelsing-pa-symposium-for-skriftkultur\/","title":{"rendered":"Opningshelsing p\u00e5 symposium for skriftkultur, 6. juni 2018"},"content":{"rendered":"

 <\/p>\n

\"\"<\/a><\/div>\n

 <\/p>\n

Kj\u00e6re alle skriftl\u00e6rde!<\/div>\n

 <\/p>\n

Det er ei stor glede for meg som rektor ved H\u00f8gskulen i Volda \u00e5 f\u00e5 lov til \u00e5 \u00f8nskje dykk velkomne til symposium om forsking p\u00e5 skriftkultur ved H\u00f8gskulen i Volda. F\u00f8rst og fremst vil eg takke forskingsgruppa for nynorsk skriftkultur for at de har f\u00e5tt i stand dette symposiet – denne ekspertkonferansen. B\u00e5de av innhald og deltakarar ser eg at det har vorte gjort ein god jobb, med anerkjente fagfolk som innleiarar og med interessante titlar. Det er godt gjort av den noks\u00e5 nystarta forskingsgruppa i nynorsk skriftkultur \u00e5 f\u00e5 til dette.<\/p>\n

<\/p>\n

Som de sikkert kjenner til er forskingsgruppa for nynorsk skriftkultur<\/a> ogs\u00e5 sterkt involvert i arbeidet med \u00e5 etablere skriftserien «Nynorsk skriftkultur», s\u00e5 her blir det arbeidd godt p\u00e5 fleire frontar, i fleire kanalar. Og det har vore rett og naturleg at fagmilj\u00f8et har f\u00e5tt \u00f8konomisk st\u00f8tte til arbeidet fr\u00e5 fellesniv\u00e5et p\u00e5 H\u00f8gskulen i Volda.<\/p>\n

Det h\u00f8yrer med til min jobb som rektor \u00e5 sj\u00e5 til at H\u00f8gskulen i Voldas strategiplan faktisk f\u00e5r eit liv utanfor seg sj\u00f8lv – at den blir sett ut i livet.<\/p>\n

Strategiplanar handlar mykje om \u00e5 sj\u00e5 framover – men ein m\u00e5 ogs\u00e5 vite kvar ein kjem fr\u00e5.<\/p>\n

I v\u00e5r strategiplan<\/a> under overskrifta «Identitet og verdiar» st\u00e5r f\u00f8lgjande:<\/p>\n

«H\u00f8gskulen i Volda ber vidare den historiske folkeopplysingstradisjonen etter Ivar Aasen, Sivert Aarflot, Hans Str\u00f8m og andre pionerar fr\u00e5 regionen. H\u00f8gskulen skal vere inkluderande og relevant, og vere ei kunnskapsbasert og kritisk r\u00f8yst i samfunns- og utdanningsdebatten. H\u00f8gskulen skal ha h\u00f8g kvalitet i undervisning, forsking, formidling og forvalting. Nynorsk spr\u00e5k og kultur er ein viktig del av identiteten v\u00e5r.»<\/div>\n

I f\u00f8lgje Spr\u00e5kr\u00e5det er faktisk H\u00f8gskulen i Volda den einaste h\u00f8gskulen eller universitetet i landet som har omtala spr\u00e5k i strategiplanen. Det er vi litt stolte av. Men s\u00e5 er det ogs\u00e5 heilt naturleg. For oss.<\/p>\n

Det er ikkje nytt av \u00e5ret at folkeopplysning og nynorsk vert l\u00f8fta. Heilt sidan H\u00f8gskulen i Volda tok til med \u00e5 lage strategiplanar s\u00e5 har nynorsk spr\u00e5k vore omtalt i v\u00e5re mest overordna planar.<\/div>\n
Kva s\u00e5 med kvardagen? Nynorsk kjem ogs\u00e5 igjen som ei hovudsatsing i strategiplanen i \u00e5ra framover:<\/div>\n
«H\u00f8gskulen i Volda skal – i samarbeid med mellom andre Universitetet i Bergen, Nynorsk kultursentrum og Nasjonalt senter for nynorsk i oppl\u00e6ringa \u2013 ta eit s\u00e6rleg ansvar for forsking p\u00e5 nynorsk spr\u00e5k og litteratur og sikre nynorsk som fagspr\u00e5k».<\/div>\n
Til mi store glede s\u00e5 har ogs\u00e5 H\u00f8gskulen p\u00e5 Vestlandet nett lagt fram ein plan<\/a> for korleis dei skal leve opp til ambisjonar om \u00e5 halde fram som ein viktig institusjon for nynorsk. Dei har faktisk ambisjonar om \u00e5 bli «Nynorskh\u00f8gskulen». Eg har tidlegare \u00f8nska den nye h\u00f8gskulen velkomen inn i nynorskklassa. Den tidlegare H\u00f8gskulen i Sogn og Fjordane hadde ein pult st\u00e5ande der fr\u00e5 f\u00f8r. S\u00e5 det er godt om plass i nynorskklassa. Men med Vestlandsh\u00f8gskulens universitetsambisjonar s\u00e5 reknar eg med at om f\u00e5 \u00e5r s\u00e5 er det nynorskuniversitetet som er HVLs spr\u00e5kleg-strategiske ambisjon.<\/div>\n
\n
Det er i grunnen stas om det blir konkurranse om \u00e5 vere best p\u00e5 spr\u00e5k – og s\u00e6rleg nynorsk.<\/div>\n<\/blockquote>\n
H\u00f8gskulen i Volda vert p\u00e5 mange m\u00e5tar forbunde med ein skriftspr\u00e5kleg l\u00e6rdomstradisjon. V\u00e5re faglege forfedre som Hans Str\u00f8m, Sivert Aarflot, Berte Kanutte Aarflot, Ivar Aasen og Erling Kristvik levde b\u00e5de i og vidare gjennom sine skrifter. Fleire av desse finn de ogs\u00e5 som namn p\u00e5 hus p\u00e5 H\u00f8gskulen i Volda. Dette seminaret blir halde i Berte Kanutte husets vesle auditorium.<\/div>\n
Fromme, haugianske Berte Kanutte har elles eit anneks som er kalla opp etter frilynde, grundtvigianske Synn\u00f8ve Riste. S\u00e5 vi har ein viss balanse i 1800-talets \u00e5ndsliv og skriftkultur.<\/div>\n
Nett no arbeider vi med eit nytt hus – eit nybygg som skal hyse medieutdanningane v\u00e5re. Men i dette huset vil det ogs\u00e5 vere koplingar til og arenaer for tverrfagleg samarbeid med alle dei andre utdanningane v\u00e5re – ikkje minst l\u00e6rarutdanning. Vi snakkar d\u00e5 blant anna om digital kompetanse i l\u00e6ring – alts\u00e5 om innhald og formidlingsm\u00e5tar i skulen.<\/div>\n
Dette huset – dette prosjektet – har arbeidsnamnet Sivert Aarflot-huset. Sivert var elles far til Berte Kanutte Aarflot – s\u00e5 dette huset b\u00f8r b\u00e5de bli ein arena for framtidas digitale skrift-, tale- og bildekultur – men ogs\u00e5 med ei solid forankring i tradisjonen.<\/div>\n
Utan arbeidet til Sivert Aarflot hadde vi nok ikkje st\u00e5tt her i dag. D\u00e5 hadde det ikkje vore nokon h\u00f8gskule i Volda, eller ei medieutdanning i Volda. S\u00e5 eg meiner det er sv\u00e6rt passande at det nye huset f\u00e5r namn etter grunderen, avismannen og publisisten Sivert Aarflot.<\/div>\n
Det har etterkvart vorte vel dokumentert og akseptert at regionen Sunnm\u00f8re har ein skriftspr\u00e5kleg tradisjon som g\u00e5r langt tilbake i tid og ikkje berre handlar om dei framst\u00e5ande diktarane og institusjonsbyggjarane. Det var ikkje berre i preste- eller futegarden at folk las og skreiv. Dette har Jostein Fet dokumentert gjennom boktitlar som «Lesande b\u00f8nder» og «Skrivande b\u00f8nder». Tale og skrift hang saman i kvardagslivet i bygdene som Jostein Fet studerte. Eg trur neppe dette arbeidet og desse kunnskapane hadde kome for dagen om ikkje Jostein Fet hadde hatt sin arbeidsdag p\u00e5 h\u00f8gskulane i Volda. Hadde han arbeidd ein annan plass hadde det vore andre sp\u00f8rsm\u00e5l som hadde forma hans forskarkarriere. Og det kan godt hende at kjeldene som Fet fann fram rett og slett hadde blitt borte og gl\u00f8ymt. S\u00e5 heiter d\u00e5 ogs\u00e5 eitt av dei nyaste arbeida til Fet: «Den gl\u00f8ymde litteraturen».<\/div>\n
I fjor vart Jostein Fet utnemnt til \u00e6resdoktor ved Universitetet i Bergen<\/a> – i same vende som nobelprisvinnarane Moser m\u00e5 vite. Det er langt fleire enn prisvinnaren som er glade og stolte over denne heideren – det var slett ikkje sj\u00f8lvsagt at det ville bli slik.<\/div>\n
Kollega Jan Inge S\u00f8rb\u00f8 no nett har kome ut med boka Nynorsk litteraturhistorie<\/a> gjennom 150 \u00e5r, s\u00e5 kan vi kanskje seie at det er eit vektig prov og tydleg teikn – p\u00e5 679 sider – for at H\u00f8gskulen i Volda held ved like ein skriftspr\u00e5kleg tradisjon som somme tider kan verke som eit fokus for viktige sider ved norsk skriftliv – eller i alle fall nynorsk skriftkultur.<\/div>\n
Eg vil avslutte denne velkomsthelsinga med \u00e5 invitere dykk til eit nytt seminar som nett har vorte tidfesta. Det skal haldast p\u00e5 H\u00f8gskulen i Volda 6. september 2018, og temaet for seminaret er h\u00f8gskulens historie.<\/div>\n
I \u00e5ra 2019-2022 har vi klart \u00e5 finne fram minst fem jubileumsverdige \u00e5rstal<\/a> – men det er kanskje 2020 som er det beste \u00e5ret:<\/div>\n