{"id":1712,"date":"2018-05-17T20:37:24","date_gmt":"2018-05-17T18:37:24","guid":{"rendered":"http:\/\/blogg.hivolda.no\/jr\/?p=1712"},"modified":"2018-06-07T10:42:35","modified_gmt":"2018-06-07T08:42:35","slug":"volda-er-for-alle-17-mai-tale-i-volda-sentrum-2018","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogg.hivolda.no\/jr\/2018\/05\/17\/volda-er-for-alle-17-mai-tale-i-volda-sentrum-2018\/","title":{"rendered":"Volda er for alle. 17. mai-tale i Volda sentrum 2018"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>
17. mai 2018 i Volda<\/figcaption><\/figure>\n

Kj\u00e6re alle voldingar! Gratulerer med dagen!<\/p>\n

Det er ei stor \u00e6re \u00e5 f\u00e5 halde \u00e5rets 17. mai tale i Volda. For meg som eigentleg er innflyttar til Volda fr\u00e5 havgapet p\u00e5 Fl\u00f8, i Ulstein kommune, s\u00e5 er det framleis eksotisk \u00e5 vere med p\u00e5 17. mai-feiringa i Volda. Blant fjord og fjell og skog. Og uendeleg mange herrebunader. Det var ikkje s\u00e5 mange herrebunader \u00e5 sj\u00e5 p\u00e5 Fl\u00f8 og i Ulstein som her i Volda.<\/p>\n

Den 17. mai er ein dag for alle. Slik \u00f8nskjer vi det skal vere. Og n\u00e5r dagen blir omkransa av sn\u00f8kvite fjell, gr\u00f8ne markar og blomar p\u00e5 tre s\u00e5 er ogs\u00e5 det slik vi vil \u00f8nskjer det skal vere. Ein dag for feiring. Ein dag for minne. Ein dag for fred og fridom. For alle.<\/p>\n

<\/p>\n

Det er ei lita veke sidan vi hadde Bygdepride i Volda. Eg s\u00e5g mange i 17. mai toga i dag som ogs\u00e5 var med p\u00e5 Pride-paraden. Bygdepride gav Volda og \u00d8rsta ein enorm positiv fokus, lokalt, regionalt og nasjonalt. Og ingen veit vel heilt kor mange tusen som deltok.<\/p>\n

Den utflytta men rotekte voldingen \u00d8yvind Halkjelsvik skriv slik om Pride-paraden p\u00e5 Facebook:<\/p>\n

Eg er alltid stolt over plassen eg kjem fr\u00e5, men i dag litt ekstra kry over at folk g\u00e5r mann av huse for \u00e5 vise at kj\u00e6rleik er kj\u00e6rleik og at her er det rom for alle.<\/p><\/blockquote>\n

Vi kan sette Bygdepride p\u00e5 ei liste over hendingar og hendelse av nasjonal betydning som f\u00f8rst skjedde og skjer i Volda. Eg tenkjer d\u00e5 blant anna p\u00e5 Sivert Aarflot som for over 200 \u00e5r sidan b\u00e5de starta trykkeri og avis her i Volda. Eg tenkjer p\u00e5 Volda\/\u00d8rstas Ivar Aasen. Eg tenkjer p\u00e5 Volda landsgymnas fr\u00e5 1910 og p\u00e5 at den f\u00f8rste handelsskulen p\u00e5 bygdene i Noreg kom i Volda i 1932. Og p\u00e5 medieutdanningane, p\u00e5 animasjons- og dokumentarfestivalen. Og heilt sikkert andre ting ogs\u00e5. Bygdepride i Volda\/\u00d8rsta f\u00f8yar seg fint inn i ei slik rekke.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Bygdepride 2018 – paraden i Volda.<\/figcaption><\/figure>\n

Kva fortel dette om Volda? Det fortel at Volda er ein stad der folk ikkje er redde for nye tankar og idear. At folk er tolerante overfor livshaldningar, levesett og haldningar som dei ikkje n\u00f8dendigvis deler sj\u00f8lve. At folk i Volda ikkje likar at utsette grupper blir snakka ned.<\/p>\n

Eller som Jon Georg Dale sa i propellhallen under Pride-paraden i f\u00f8rre veke: Bygda er for alle.<\/p>\n

Eg er veldig glad for at det vart sagt s\u00e5 tydeleg til dei mange framm\u00f8tte under den heilt spesielle stemninga og entusiasmen som r\u00e5dde i propellhallen. Volda er for alle.<\/p>\n

Den amerikanske kjendisforskaren Richard Florida har nett vore i \u00c5lesund og skal ogs\u00e5 kome med ein samfunnsanalyse av \u00c5lesund og Sunnm\u00f8re. For \u00e5 hjelpe oss \u00e5 finne ein veg inn i framtida. Eit av hans kjennteikn p\u00e5 ein framtidsretta by og region er blant anna toleranse og aksept for nye idear. Byen m\u00e5 ogs\u00e5 vere for alle. Og jammen ser eg at \u00c5lesund har tenkt \u00e5 kome etter og arrangere sin eigen Bygdepride. Velkomen etter \u00c5lesund!<\/p>\n

Det er ein ting eg verkeleg set pris p\u00e5 i Volda s\u00e5 er det store mangfaldet i lag og organisasjonar. Vi har lag og organisasjonar for nesten alle. Sj\u00f8lv har eg brukt og f\u00e5tt mykje energi av \u00e5 engasjere meg i fotballen. Men det er s\u00e5 mange idrettslag i Volda kommune: Handball, volleyball, ski og skiskyting, alpint, symjing, studentidrett, golf, diskgolf, kampsport, skyttarar, segling, friluftsforeninga. Vi har boksarar og bordtennisspelarar p\u00e5 nasjonalt h\u00f8gt niv\u00e5. Vi har dansarar og heilt sikkert andre som eg ikkje er klar over. Idrett for alle.<\/p>\n

Vi har eit mangfaldig musikkliv som korpsa i dag er dei fremste d\u00f8ma p\u00e5. Men s\u00e5 har vi den store breidda i musikklivet i kulturskulen. Fritidsklubben. Band. Symfoniorkester. Visstnok den einaste h\u00f8gskulen med symfoniorkester. Og spontan musikkglede i form av berre-moro grupper som gutekort Dra laksen, samansett av h\u00f8gskulestudentar.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Dra laksen gutekor ved to av laksane.<\/figcaption><\/figure>\n

Til det store mangfaldet h\u00f8yrer ogs\u00e5 eit stort tal religi\u00f8se lag og organisasjonar. Det er noko folk som kjem til Volda raskt legg merke til at i tillegg til v\u00e5r staselege bygdekatedral, Volda kyrkje, s\u00e5 har vi mange religi\u00f8se forsamlingshus: Eben Eser, Uppheim, Betel, Volda bedehus, Frikyrkja, Frelsesarmeen. Og p\u00e5 bygdene fleire andre bedehus. Kapellet p\u00e5 sjukehuset vert brukt av atter andre religi\u00f8se organisasjonar. Og i nyare tid har vi f\u00e5tt innslag av muslimar, buddhistar, hinduistar og andre. Og naturlegvis dei ikkje-truande. Nesten same kva tru eller livssyn du har s\u00e5 finn du trusfrendar i Volda.<\/p>\n

Dette mangfaldet av religi\u00f8se og livssynsorganisasjonar er ogs\u00e5 med p\u00e5 \u00e5 vise i praksis at: Bygda er for alle. N\u00e5r vi faktisk seier det og meinar det. S\u00e5 m\u00e5 vi ogs\u00e5 vise det i kvardagen. Vi m\u00e5 akseptere at einkvar kan f\u00e5 vere salige i si tru eller vantru.<\/p>\n

Men det har ikkje alltid vore slik at bygda var for alle.<\/p>\n

P\u00e5 tomta der Volda legesenter ligg s\u00e5 hugsar dei som har budd lenge i Volda at der l\u00e5g den gamle handelsskulen. Handelsskulen starta i 1932 og huset til handelsskulen vart bygd f\u00f8r krigen. I kjellaren var det arresten, fengselet i Volda. S\u00e5 der var b\u00e5de skule og fengsel.<\/p>\n

Om nokre veker s\u00e5 viser kalenderen 7. juni. D\u00e5 kjem eit nytt minnesmerke i Volda. Eit lavm\u00e6lt minnesmerke, ein s\u00e5kalla snublestein. Det er til minne om Abraham Mahler. 22 \u00e5r gamle Abraham Mahler kom i 1942 fr\u00e5 Trondheim til Volda for \u00e5 ta handelsskulen. Rektor Indres\u00f8vde p\u00e5 handelsskulen la til rette for at han skulle ta handelsskule p\u00e5 eitt \u00e5r.<\/p>\n

Dei to m\u00e5nadene han var i Volda budde han p\u00e5 hybel i R\u00f8ysbakken. Ein oktoberdag i 1942 kom det tre politifolk for \u00e5 arrestere han. Kva hadde han gjort? Var han mistenkt for eit brotsverk? Hans einaste brotsverk var at han var j\u00f8de. Kjende han seg trygg i Volda? Han valde i alle fall ikkje \u00e5 reise bort d\u00e5 j\u00f8dar vart arresterte andre stader, og han pr\u00f8vde ikkje \u00e5 r\u00f8me fr\u00e5 Volda.<\/p>\n

S\u00e5 Abraham sat nokre dagar i fengsel i kjellaren p\u00e5 handelsskulen, i same huset som han hadde vore elev. I kjellaren sat han og skulle snart d\u00f8y i tysk konsentrasjonsleir. I etasjen over sat klassekameratane hans og skulle f\u00e5 leve. Men det visste ingen d\u00e5.<\/p>\n

Les Adam Mahlers historie p\u00e5 N\u00e6rnett.<\/a><\/p>\n

Bygda var ikkje for alle den gongen. Fred og fridom var ikkje sj\u00f8lvsagt for alle.<\/p>\n

J\u00f8dar var dei som fekk f\u00f8le det aller sterkast og aller mest brutalt gjennom industriell r\u00e5skap og masseutrydding, der ein 22 \u00e5r gamal gut busett i Volda var ein av millionar som vart drepne.<\/p>\n

Men ogs\u00e5 homofile vart forf\u00f8lgde og drepne av dei same rasereine som jakta p\u00e5 j\u00f8dane.<\/p>\n

Eg tykkjer det her kan passe \u00e5 lese nokre ord som den tyske presten Martin Niem\u00fcller skreiv etter at han vart sett fri fr\u00e5 konsentrasjonsleir:<\/p>\n

F\u00f8rst s\u00e5 tok dei kommunistane.
\nMen eg brydde meg ikkje, for eg var ikkje kommunist.<\/p>\n

S\u00e5 tok dei j\u00f8dane.
\nMen eg brydde meg ikkje, for eg var ikkje j\u00f8de.<\/p>\n

S\u00e5 tok dei fagforeningsfolka.
\nMen eg brydde meg ikkje, for eg var ikkje fagforeningsmann.<\/p>\n

S\u00e5 til slutt tok dei meg.
\nMen d\u00e5 var det ingen igjen som brydde seg.<\/p><\/blockquote>\n

Om kvar og ein av oss bryr seg litt, s\u00e5 kan det hende at vi i lag klarer \u00e5 lage ei litt betre verd.<\/p>\n

Om vi ser oss rundt og tenkjer etter: Kvar kjem eigentleg sidemannen- og sidekvinna i fr\u00e5? Er dei f\u00f8dde p\u00e5 Volda sjukehus og vokse opp i Halkjelsgata i Volda? Nei, eg trur vi vil finne ut at dei fleste er faktisk ikkje det. Dei fleste voldingar kjem fr\u00e5 ein annan plass. Dei kjem fr\u00e5 \u00d8rsta, fr\u00e5 Ulstein, fr\u00e5 andre kommunar p\u00e5 Sunnm\u00f8re. Fr\u00e5 Sogn og Fjordane. Fr\u00e5 Bergen og Oslo. Og fr\u00e5 utlandet. Fleire og fleire fr\u00e5 utlandet.<\/p>\n

Men det er heilt greit. Det er heilt greit at voldingane kjem andre plassar i fr\u00e5. Volda har i over hundre \u00e5r vore ein stad som har teke i mot nye folk: Studentar og skuleelevar. L\u00e6rarane deira. Tilsette p\u00e5 sjukehuset. Pasientane deira. Flyktningar. Slik er det ogs\u00e5 i dag. Det er kanskje nettopp dette som er Volda. Ein m\u00f8testad for folk. Ein heimstad for mange. For kortare og for lenger tid.<\/p>\n

Med nye folk kjem nye idear. Og gjer oss rikare og klokare.<\/p>\n

I over 150 \u00e5r har bygda opna d\u00f8rene sin for mange og andre. Bygda har \u00f8nska \u00e5 vere for alle.
\nOg slik m\u00e5 det vere ogs\u00e5 i framtida: Volda er for alle.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kj\u00e6re alle voldingar! Gratulerer med dagen! Det er ei stor \u00e6re \u00e5 f\u00e5 halde \u00e5rets 17. mai tale i Volda. For meg som eigentleg er innflyttar til Volda fr\u00e5 havgapet p\u00e5 Fl\u00f8, i Ulstein kommune, s\u00e5 er det framleis eksotisk \u00e5 vere med p\u00e5 17. mai-feiringa i Volda. Blant fjord og fjell og skog. Og … Fortsett \u00e5 lese Volda er for alle. 17. mai-tale i Volda sentrum 2018<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogg.hivolda.no\/jr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1712"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogg.hivolda.no\/jr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogg.hivolda.no\/jr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogg.hivolda.no\/jr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogg.hivolda.no\/jr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1712"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/blogg.hivolda.no\/jr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1712\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1732,"href":"https:\/\/blogg.hivolda.no\/jr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1712\/revisions\/1732"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogg.hivolda.no\/jr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1712"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogg.hivolda.no\/jr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1712"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogg.hivolda.no\/jr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1712"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}