{"id":159,"date":"2015-03-01T12:46:42","date_gmt":"2015-03-01T11:46:42","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.hivolda.no\/jr\/?p=159"},"modified":"2015-03-03T11:50:28","modified_gmt":"2015-03-03T10:50:28","slug":"hogskulen-i-volda-og-nynorsken-eller-korleis-kan-malrorsla-hjelpe-nynorsk-som-akademisk-sprak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogg.hivolda.no\/jr\/2015\/03\/01\/hogskulen-i-volda-og-nynorsken-eller-korleis-kan-malrorsla-hjelpe-nynorsk-som-akademisk-sprak\/","title":{"rendered":"H\u00f8gskulen i Volda og nynorsken. Eller: Korleis kan m\u00e5lr\u00f8rsla hjelpe nynorsk som akademisk spr\u00e5k"},"content":{"rendered":"
\"H\u00f8gskulen<\/a>
H\u00f8gskulen i Volda, Ivar Aasen huset<\/figcaption><\/figure>\n

Sunnm\u00f8re m\u00e5llag hadde \u00e5rsm\u00f8te p\u00e5 Thon Hotell i Fosnav\u00e5g 28. februar – 1. mars<\/a>, og eg var invitert for \u00e5 snakke om H\u00f8gskulen i Volda og nynorsk. Eigentleg skulle denne delen av m\u00f8tet handle om kommunereform og nynorsk, men det var ikkje m\u00f8telyden s\u00e5 veldig opptatt av, s\u00e5 d\u00e5 blei det meir H\u00f8gskulen i Volda og nynorsk.<\/p>\n

Det eg BURDE sagt til m\u00f8telyden var: Kj\u00e6re Sunnm\u00f8re m\u00e5llag. Det beste de kan gjere for nynorsk er \u00e5 p\u00e5verke Venstre til \u00e5 bidra til at H\u00f8gskulen i Volda og H\u00f8gskulen i Sogn og Fjordane held fram som sj\u00f8lvstendige h\u00f8gskular.<\/p><\/blockquote>\n

Partiet Venstre ser ut til \u00e5 vere p\u00e5 bikken i Stortinget n\u00e5r det gjeld h\u00f8gskulesamansl\u00e5ing. Vil Venstre med sine nynorsktradisjonar verkeleg vere tunga p\u00e5 vektsk\u00e5la, og vippe nynorsk ut av akademia? Kanskje kan m\u00e5lr\u00f8rsla hjelpe Venstre med \u00e5 leite fram att sjela si?<\/p>\n

Tvilen er der fordi Sveinung Rotevatn i eit intervju med NRK Sogn og Fjordane ordlegg seg slik at Venstre kan finne p\u00e5 \u00e5 st\u00f8tte tvangsgifte av h\u00f8gskular.<\/a><\/p>\n

*) Rotevatn har i eit seinare lesarinnlegg i Sogn Avis 3. mars presisert\u00a0at under intervjuet sa han fleire gonger:<\/p>\n

Venstre meiner frivilligheit gir dei beste resultata, at tvang sjeldan f\u00f8rer noko godt med seg, og at vi vil lytte sv\u00e6rt n\u00f8ye til kva h\u00f8gskulen sj\u00f8lv meiner.<\/p><\/blockquote>\n

Resultatet av strukturdebatten kan gi ei\u00a0sv\u00e6rt usikker framtid for nynorsk som akademisk spr\u00e5k. Blir h\u00f8gskulane i Volda og Sogn og Fjordane ein del av st\u00f8rre bokm\u00e5lsdominerte institusjonar s\u00e5 ligg nynorsk tynt an.<\/p>\n

P\u00e5 m\u00f8tet tok leiar i Noregs M\u00e5llag Marit Aakre Tenn\u00f8<\/a> ordet og lurte p\u00e5 om ikkje denne situasjonen ogs\u00e5 kunne gjere det\u00a0lettare \u00e5 styrke nynorsken i det klimaet som er no? Alts\u00e5 at nynorsken vert sett p\u00e5 som viktig \u00e5 styrke nett i ein sj\u00f8lvstendeargumentasjon. Ho har inntrykk av at det er stoda ved HiSF, og at leiinga der utnyttar situasjonen til \u00e5 styrke nynorsken internt p\u00e5 h\u00f8gskulen. (* Teksten i dette avsnittet er retta etter merknad fr\u00e5 Marit Aakre Tenn\u00f8).<\/p>\n

Nynorskargumentet har vorte framf\u00f8rt av akt\u00f8rar p\u00e5 begge h\u00f8gskulane, og direkte foresl\u00e5tt av professor \u00d8ystein Vangsnes i eit blogginnlegg 5. januar 2015<\/a>.<\/p>\n

Stortingsrepresentant Fredric Holen Bj\u00f8rdal (Ap) fr\u00e5 \u00d8rsta tykkjer ogs\u00e5 dette er ein god id\u00e8, i f\u00f8lgje avisa M\u00f8re-Nytt, 9. januar 2015<\/a>.<\/p>\n

Eg er i sterk tvil om kor sterkt nynorskargumentet vil telje for kunnskapsminister Torbj\u00f8rn R\u00f8e Isaksen. Han har rett nok kome med uforpliktande positive fr\u00e5segner. Blant anna siterte Sogn Avis Isaksen p\u00e5 f\u00f8lgjande 17. januar:<\/a><\/p>\n

\n
\u2013 Eg ser klart at konstellasjonen HiSF og h\u00f8gskulen i Volda er interessant, blant anna fordi det vil bli ein stor institusjon som brukar nynorsk.<\/div>\n<\/blockquote>\n

Men Isaksen har ogs\u00e5 gong p\u00e5 gong understreka at han \u00f8nskjer at h\u00f8gskulane sj\u00f8lve skal finne ut kven dei vil samarbeide med. Sett p\u00e5 spissen \u00f8nskjer Kunnskapsministeren st\u00f8rre h\u00f8gskuleeiningar og reknar med at det skal gi betre kvalitet p\u00e5 alt som skjer i h\u00f8gare utdanning, og blir h\u00f8gskular ein del av universitet s\u00e5 er alle problem l\u00f8yste. Ikkje alle er samde i det, i alle fall ikkje eg<\/a>.<\/p>\n

Korleis har s\u00e5 h\u00f8gskulane i Volda og Sogn og Fjordane teke nynorskideen vidare?<\/p>\n

Leiinga ved H\u00f8gskulen i Volda har ikkje vore avvisande til ideen. Rektor Per Halse og prorektor Marie Nedregotten S\u00f8rb\u00f8 har vore positive i medieoppslag. Rektor \u00c5se L\u00f8keland ved H\u00f8gskulen i Sogn og Fjordane har ogs\u00e5 vore positiv i omtalen av «det nynorske blikket»<\/a>, som eitt av fleire fellestrekk ved dei to h\u00f8gskulane.<\/p>\n

Men ser ein p\u00e5 dei formelle vedtaka fr\u00e5 H\u00f8gskulen i Volda s\u00e5 har dei handla om 1) Sj\u00f8lvstende, 2) Samansl\u00e5ing av h\u00f8gskulane i M\u00f8re og Romsdal og Sogn og Fjordane.<\/p>\n

Styrevedtaka ved H\u00f8gskulen i Sogn og Fjordane har f\u00f8rst og fremst flagga sj\u00f8lvstendelina, men med opning for ei stor vestlandssamansl\u00e5ing: Bergen – Sogn og Fjordane – Volda.<\/p>\n

Det er lett \u00e5 sj\u00e5 at b\u00e5de Volda og Sogn og Fjordane helst ikkje vil bli ein «utkant» i ein ny, stor h\u00f8gskulekonstellasjon – men helst vil vere i midten. Det er i beste fall eit regionalt og ikkje eit fagleg basert argument for h\u00f8gskulestruktur. Men dette er ogs\u00e5 resultat av kompromiss og omsyn til interne forhold i styra og fagmilj\u00f8a p\u00e5 dei to h\u00f8gskulane.<\/p>\n

Status og f\u00f8rebels konklusjon vert d\u00e5:<\/p>\n

Ingen av h\u00f8gskulane har gjort styrevedtak som g\u00e5r ut p\u00e5 \u00e5 tilr\u00e5 \u00e5 opprette ein h\u00f8gskule av Volda og Sogn og Fjordane. Ingen av h\u00f8gskulane har foresl\u00e5tt \u00e5 arbeide for eit nynorskuniversitet.<\/p><\/blockquote>\n

Men likevel kan nynorskideen gje politikarar p\u00e5 leit etter ein utgang eller eit kompromiss h\u00f8ve til \u00e5 foresl\u00e5 ein nynorskh\u00f8gskule – som ei kreativ l\u00f8ysing sidan alle andre h\u00f8gskulealternativ ser ut til \u00e5 vere vanskelege \u00e5 f\u00e5 til.<\/p>\n

Heilt i det siste har det ogs\u00e5 kome p\u00e5 bordet ein id\u00e8 om \u00e5 lage ein h\u00f8gskule av Molde\/Volda\/Lillehammer – med opning for Sogn og Fjordane.\u00a0 Tanken har s\u00e5 vidt vorte dr\u00f8fta mellom tre av h\u00f8gskulane, og er f\u00f8rebels p\u00e5 eit hyggeleg, men tidleg pratestadium<\/a>. Samtidig f\u00f8rebur sju tilsette i departementskontora ei stortingsmelding om framtida til h\u00f8gskulesektoren. Den skal kome ved p\u00e5sketider.<\/p>\n

Kva er s\u00e5 status for nynorsk ved h\u00f8gskulen i Volda?<\/p>\n

H\u00f8gskulen i Volda er ein nynorskbastion. Det viste seg ikkje minst ved at mange tilsette ved H\u00f8gskulen i Volda var deltakarar p\u00e5 m\u00f8tet i Sunnm\u00f8re m\u00e5llag.\u00a0 I h\u00f8gre utdanning er det berre H\u00f8gskulen i Volda og H\u00f8gskulen i Sogn og Fjordane som nyttar nynorsk meir enn bokm\u00e5l og engelsk p\u00e5 eigne nettsider, i trykksaker og i undervisninga. Nynorsk vert ogs\u00e5 brukt i fleirtalet av vitskaplege publiseringar fr\u00e5 tilsette ved H\u00f8gskulen i Volda. P\u00e5 andre h\u00f8gskular p\u00e5 Vestlandet og p\u00e5 universiteta har nynorsk sine spreiddde minoritetsmilj\u00f8 – utanom nynorsk som fag innanfor norsk og nordisk.<\/p>\n

Grunnen til at nynorsk vert nytta som eit sj\u00f8lvsagt og naturleg spr\u00e5k p\u00e5 desse to vestlandsh\u00f8gskulane er nok kombinasjonen av historie, ideologi og at h\u00f8gskulane ligg i nynorskdistrikt.<\/p>\n

Kanskje kan vi snakke om ei nynorskklynge p\u00e5 S\u00f8re Sunnm\u00f8re<\/a>: Og der er H\u00f8gskulen i Volda ei viktig brikke – men langt fr\u00e5 den einaste.<\/p>\n

Debatten p\u00e5 \u00e5rsm\u00f8tet i Sunnm\u00f8re m\u00e5llag handla ogs\u00e5 om andre sp\u00f8rsm\u00e5l – som kanskje kan samlast under overskrifta:<\/p>\n

Korleis kan H\u00f8gskulen i Volda styrke nynorsk?<\/p><\/blockquote>\n

Ein gjengangar er her om h\u00f8gskulen burde p\u00e5legge studentar \u00e5 levere skriftlege arbeid p\u00e5 b\u00e5de bokm\u00e5l og nynorsk. Somme tok sterkt til orde for dette – s\u00e6rleg i h\u00f8ve til medieutdanninga som ligg i Volda men der studentane i stor grad publiserer p\u00e5 bokm\u00e5l om lokale forhold i Volda. Det er vel varsamt \u00e5 seie at ein politikar og m\u00e5lmann som Roger Nedreklepp kjenner irritasjon over dette, men ogs\u00e5 fleire andre tok til orde for at h\u00f8gskulen burde p\u00e5legge mediestudentane \u00e5 skrive meir p\u00e5 nynorsk.<\/p>\n

Sj\u00f8lv er eg sterkt i tvil om det vil gagne nynorsk. Etter mi meining har H\u00f8gskulen i Volda ei utruleg viktig rolle i \u00e5 st\u00f8tte studentar som \u00f8nskjer \u00e5 halde fram med \u00e5 skrive p\u00e5 nynorsk. Gjennom undervisning, forsking og spr\u00e5k i administrasjon og marknadsf\u00f8ring syner H\u00f8gskulen i Volda b\u00e5de eigne og andre studentar at nynorsk er eit glimrande spr\u00e5k, ogs\u00e5 i akademisk samanheng.<\/p>\n

Eg vil her ogs\u00e5 syne til eit innlegg om dette sp\u00f8rsm\u00e5let i Voldabloggen<\/a>, som informasjonskontoret ved H\u00f8gskulen er ansvarleg for. Her st\u00e5r det blant anna:<\/p>\n

Volda er studiestaden for deg, anten du elskar eller hatar nynorsk. Men nokre studie\u00e5r p\u00e5 Sunnm\u00f8re kan kanskje snu eit eventuelt hat til kj\u00e6rleik?<\/p><\/blockquote>\n

Kristian Fuglseth er h\u00f8gskulelektor p\u00e5 medieutdanninga, og har ei klar og tydeleg meining. Han argumenterte sterkt for at det b\u00f8r stillast konkrete krav til studentane om \u00e5 levere arbeid p\u00e5 nynorsk.<\/p>\n

Kva s\u00e5 med kommunestruktur og spr\u00e5k – som debatten eigentleg skulle handle om? Sj\u00f8lv meiner eg at ein ikkje skal vere blind for at st\u00f8rre kommunar ogs\u00e5 kan medf\u00f8re sterkare kommuneadminstrasjonar som kan gje nynorsk eit l\u00f8ft i Kommune-Noreg. Men det er klart at n\u00e5r mindre nynorskkommunar eventuelt blir ein del av st\u00f8rre bokm\u00e5lskommunar s\u00e5 vil nynorsken f\u00e5 det vanskeleg. Gudrun Kl\u00f8ve Juuhl<\/a> tok til orde for at H\u00f8gskulen i Volda kunne vere med p\u00e5 \u00e5 utvikle ein strategi for dette – noko eg tykkjer er ein god tanke.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sunnm\u00f8re m\u00e5llag hadde \u00e5rsm\u00f8te p\u00e5 Thon Hotell i Fosnav\u00e5g 28. februar – 1. mars, og eg var invitert for \u00e5 snakke om H\u00f8gskulen i Volda og nynorsk. Eigentleg skulle denne delen av m\u00f8tet handle om kommunereform og nynorsk, men det var ikkje m\u00f8telyden s\u00e5 veldig opptatt av, s\u00e5 d\u00e5 blei det meir H\u00f8gskulen i Volda … Fortsett \u00e5 lese H\u00f8gskulen i Volda og nynorsken. Eller: Korleis kan m\u00e5lr\u00f8rsla hjelpe nynorsk som akademisk spr\u00e5k<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogg.hivolda.no\/jr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/159"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogg.hivolda.no\/jr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogg.hivolda.no\/jr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogg.hivolda.no\/jr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogg.hivolda.no\/jr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=159"}],"version-history":[{"count":25,"href":"https:\/\/blogg.hivolda.no\/jr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/159\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":201,"href":"https:\/\/blogg.hivolda.no\/jr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/159\/revisions\/201"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogg.hivolda.no\/jr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=159"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogg.hivolda.no\/jr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=159"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogg.hivolda.no\/jr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=159"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}