{"id":334,"date":"2018-10-05T19:43:57","date_gmt":"2018-10-05T17:43:57","guid":{"rendered":"https:\/\/blogg.hivolda.no\/fogtps\/?p=334"},"modified":"2018-10-07T17:43:27","modified_gmt":"2018-10-07T15:43:27","slug":"nar-er-forsking-medforsking","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogg.hivolda.no\/fogtps\/2018\/10\/05\/nar-er-forsking-medforsking\/","title":{"rendered":"N\u00e5r er forsking medforsking?"},"content":{"rendered":"

Skrive av Roar Stokken, Atle \u00d8deg\u00e5rd og Helene Hoemsnes, basert p\u00e5 diskusjonar i forskingsgruppa v\u00e5r. <\/em><\/p>\n

P\u00e5 samlinga som var avsett til temaet \u00abmedforsking\u00bb, kom det opp ein diskusjon om sj\u00f8lve innhaldet i omgrepet og va som skal til for \u00e5 kalle involvering av brukarar for medforsking.<\/p>\n

I eit fors\u00f8k p\u00e5 \u00e5 rydde litt i feltet, kom vi opp med ein modell med grad av brukarinvolvering langs eine aksen og forskingsmetoden si kopling til samfunnet langs den andre.<\/p>\n

[dropcap]P\u00e5[\/dropcap] den vertikale aksen legg vi graden av brukarinvolvering i forskinga. L\u00e5gaste grad handlar om at ein sp\u00f8r brukarar til r\u00e5ds, medan ein i den andre enden lar brukarane styre forskinga. Mellom desse ligg mange ulike m\u00e5tar \u00e5 involvere brukarar p\u00e5, til d\u00f8mes referansegrupper, styringsgrupper og brukarar som del av forskargruppa.<\/p>\n

P\u00e5 den horisontale aksen ligg forskingsmetoden. Her tenkjer vi oss at laboratoriefors\u00f8ket som i utgangspunktet skaper sin eigen kontekst ligg i den eine enden, medan aksjonsforskinga som aktivt p\u00e5verkar samfunnet i den andre. Mellom desse ligg ulike metodar som i ulik grad p\u00e5verkar samfunnet, t.d. sp\u00f8rjeunders\u00f8kingar, deltakande observasjon og intervensjonsstudiar.<\/p>\n

Den raude linja illustrer at ein eller annan stad i kombinasjonen av brukarinvolvering og forskingsmetode g\u00e5r det ei grense for kva ein kan kalle medforsking. Kvar denne grensa g\u00e5r, det veit vi ikkje.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Eit liknande perspektiv vart lagt fram i kapittelet \u201cBrukermedvirkning i praksisn\u00e6r forsking – hva er det og hva gir det\u201d (Bj\u00f8rkly og \u00d8deg\u00e5rd, 2017). Eit av hovudpoenga er at brukarmedverknad no er ein integrert del av forskingsprosessane i langt st\u00f8rre grad enn f\u00f8r. Dette viser ogs\u00e5 att i utlysing av forskingsmidlar – fr\u00e5 t.d. Noregs Forskingsr\u00e5d. Eit uttalt m\u00e5l fr\u00e5 myndigheitene er at \u00e5 involvere brukarar og p\u00e5r\u00f8rande i forsking vil f\u00f8re til at forskinga vil ivareta brukarane sine behov og synspunkt. Det vert vidare framheva at det er behov for \u00e5 legge til rette for auka brukarmedverknad i alle ledd i forskingsprosessen. Tyder dette at brukarane m\u00e5 vere med i heile forskingsprosessen for at vi skal kunne kalle det medforsking, og er det alltid \u00f8nskjeleg eller r\u00e5d \u00e5 gjennomf\u00f8re?<\/p>\n

Det som synast heilt kl\u00e5rt er at eit forskingsprosjekt der brukarane styrer kva ein skal studere og er med i prosessen heile vegen m\u00e5 reknast som eit medforskingsprosjekt, sj\u00f8lv om det er eit laboratoriefors\u00f8k. Vidare er det vanskeleg \u00e5 sj\u00e5 f\u00f8re seg tilfelle der eit aksjonsforskingsprosjekt som gjennom demokratiske prosessar kjem fram til kva ein skal fokusere p\u00e5, korleis ein samle og analysere data, og der alle partane saman kjem fram til kva forskinga kan tilf\u00f8re konteksten kan definerast som noko anna enn eit medforskingsprosjekt.<\/p>\n

Eit interessant aspekt ved koplinga mellom forskingsmetode og brukarinvolvering, er at brukar som tek del i prosjekt som ligg til venstre p\u00e5 skalaen m\u00e5 ha meir kunnskapar om forskingsmetode enn dei som deltek i prosjekt som ligg i den h\u00f8gre delen.<\/p>\n

[dropcap]B[\/dropcap]rukarinvolvering i forsking kan f\u00f8re til eit \u00f8nske om brukaroppl\u00e6ring i forskingsmetode og forskingsprosess for dei som skal involverast i prosessane.\u00a0 P\u00e5 den eine sida kan brukaroppl\u00e6ring i form av t.d. forskarskular gi brukarane betre grunnlag for \u00e5 delta i forsking. P\u00e5 den andre sida kan vi tenke erfaringskunnskap er eit s\u00e5 sterkt bidrag at dei ikkje treng kunnskapar som forskingsmetodikk (som forskarane likevel kan).<\/p>\n

Demokratisering av forsking legg opp til\u00a0 brei\u00a0forst\u00e5ing av kunnskapsomgrepet. Nokon har brukarerfaring, andre kan forskingsmetode. For at det skal bli eit reelt samarbeid m\u00e5 partane respektere at dei har ulike styrkar. Dersom vi nyttar omgrep som \u00ablikeverdige partar\u00bb i forskingssamarbeid, m\u00e5 vi vere tydelege p\u00e5 kva som ligg i det \u00e5 vere \u00ablikeverdige\u00bb. M\u00e5 ein ha eit minimum av basiskompetanse for \u00e5 vere ein likeverdig part? P\u00e5 kva omr\u00e5de gjeld dette kravet?<\/p>\n

Det er ikkje sikkert at det er kunnskapar som er det grunnleggjande sp\u00f8rsm\u00e5let. I diskusjonen p\u00e5 samlinga kom det opp at tillit til ei viss grad kan strukturerast. Viktige moment er tydelegheit p\u00e5 kva som skal skje, kvifor det skal skje og ei leiing av forskingsprosess som f\u00f8rer til at partane opplever seg respektert som reelle partar. Viss involveringa vert meir symbolsk enn reell kan vi snakke om tokenism, brukaren kan oppleve \u00e5 bli eit alibi, ein maskot.<\/p>\n

 <\/p>\n

Referanse:<\/p>\n

Bj\u00f8rkly; S. & \u00d8deg\u00e5rd, A. (2017). Brukermedvirkning i praksisn\u00e6r forskning \u2013 hva er det, og hva gir det? I St\u00f8kken, Anne Marie og Willumsen, Elisabeth (red.). Brukerstemmer, praksisforskning og innovasjon. Kristiansand: Portal forlag.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Skrive av Roar Stokken, Atle \u00d8deg\u00e5rd og Helene Hoemsnes, basert p\u00e5 diskusjonar i forskingsgruppa v\u00e5r. P\u00e5 samlinga som var avsett til temaet \u00abmedforsking\u00bb, kom det opp ein diskusjon om sj\u00f8lve innhaldet i omgrepet og va som skal til for \u00e5 kalle involvering av brukarar for medforsking. I eit fors\u00f8k p\u00e5 \u00e5 rydde litt i feltet, … <\/p>\n

Fortsett \u00e5 lese \u00abN\u00e5r er forsking medforsking?\u00bb<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":86,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogg.hivolda.no\/fogtps\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/334"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogg.hivolda.no\/fogtps\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogg.hivolda.no\/fogtps\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogg.hivolda.no\/fogtps\/wp-json\/wp\/v2\/users\/86"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogg.hivolda.no\/fogtps\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=334"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blogg.hivolda.no\/fogtps\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/334\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":349,"href":"https:\/\/blogg.hivolda.no\/fogtps\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/334\/revisions\/349"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogg.hivolda.no\/fogtps\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=334"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogg.hivolda.no\/fogtps\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=334"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogg.hivolda.no\/fogtps\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=334"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}